In vijf jaar tijd verdubbelde in heel Nederland het aantal meldingen, zo blijkt uit politiecijfers. Vorig jaar ging het in totaal om ruim 22 duizend gevallen: zo'n 61 per dag.

Volgens de politie gaat het hier over ,,(kwetsbare) mensen zonder vaste woon-en verblijfplaats die slapen/verblijven op plekken waar dat opvalt of waar dat overlast veroorzaakt". Vaak zou er sprake zijn van meerdere problemen. ,,Bijvoorbeeld een verslaafde zonder eigen huis die zo nu en dan betrapt wordt op een kleine winkeldiefstal en zich dan luidruchtig verzet tegen zijn aanhouding", aldus politiewoordvoerder Mireille Beentjes.
 

HOOSGTE AANTAL IN 5 JAAR In Gorinchem waren afgelopen jaar 29 meldingen van daklozenoverlast, drie meer dan in 2018. In 2017 en 2016 ging het om 18 meldingen en in 2015 om 23 door de politie geregistreerde meldingen van daklozenoverlast.

In de gehele provincie Zuid-Holland was afgelopen jaar spraken van een stevige stijging: 5149 meldingen in 2018 naar 6599 meldingen in 2019.

In bovenstaande grafiek zijn de totale aantallen meldingen van overlast door daklozen te zien in Gorinchem, Zuid-Holland en Nederland, plus het aantal meldingen per 10 duizend inwoners

In twee op de drie gemeenten steeg het aantal overlastmeldingen tussen 2015 en 2019. Dit valt op in de landelijke cijfers:

In Amsterdam verachtvoudigde het aantal meldingen, uit Den Haag kwamen zes keer zo veel meldingen binnen. Afgezet tegen het aantal inwoners voert Alkmaar de lijst aan, met 48 meldingen per tienduizend inwoners. Ook in Zwolle, Bergen op Zoom, Den Haag en Eindhoven is relatieve aantal meldingen flink hoger dan het landelijk gemiddelde van dertien meldingen per tienduizend inwoners. In Den Haag (2,2 duizend) en Rotterdam (2,3) zijn er in absolute zin zelfs meer meldingen dan in Amsterdam (iets minder dan tweeduizend).

MEER DAKLOZEN Uit cijfers van het CBS blijkt dat het aantal daklozen al bijna tien jaar op rij stijgt. Tussen 2009 en 2018 – het meest recente jaar waarover gegevens beschikbaar zijn – verdubbelde het aantal thuislozen tot ruim 39 duizend. In de vier grote steden was de toename zelfs nog groter (+125 procent). Dat geeft problemen met de opvang. Zo zijn er in Amsterdam 'meer daklozen dan voorzieningen', schreef Het Parool onlangs.

COMPLEXE PROBLEMEN De toename van overlast door daklozen en personen met verward gedrag zou druk leggen op de politiecapaciteit, omdat zij hier vaak als eerste bij worden geroepen ,,Dat is eigenlijk het werk voor anderen", verklaarde korpschef Akerboom onlangs in een bericht over de jaarcijfers van de politie. Het Rijk zou de gemeenten voldoende financiële armslag moeten geven om deze mensen te ondersteunen

,,Nu de politie op dit gebied intensiever samenwerkt met de ggz en de gemeenten is helder geworden dat dit niet alleen een probleem is van de geestelijke gezondheidszorg", licht politiewoordvoerder Beentje toe. ,,Het Rijk zou de gemeenten voldoende financiële armslag moeten geven om deze mensen te ondersteunen, met bijvoorbeeld woonbegeleiding, schuldhulpverlening, budgetbeheer en dagbesteding." Ook pleit de politie voor ,,een ander bekostigingssysteem van de zorg, zodat de zorg minder gefragmenteerd is en het aantrekkelijker wordt om personen met meerdere, complexe problemen te helpen."

Over de cijfers

In dit onderwerp vind je voor iedere gemeente en provincie het aantal meldingen van overlast veroorzaakt door daklozen. Het gaat om meldingen van burgers, en gevallen waarbij de politie zelf overlast constateert. Daklozen zijn in deze definitie van de politie 'mensen die geen vaste woon- of verblijfplaats op kunnen geven'. Het aantal meldingen hebben we ook afgezet tegen het aantal inwoners van een gemeente of provincie, waaruit het aantal meldingen per tienduizend inwoners voortkomt.

De politie registreert overlast van daklozen onder de incidentcode E41 Overlast zwervers. Volgens de definitie van de politie gaat het hier om 'iedere vorm van mogelijke overlast veroorzaakt door een persoon die gewoonlijk geen gebruik maakt van een vaste officiële woon- of verblijfplaats'. Zoals al eerder aangegeven, is er vaak sprake van meerdere problemen, bijvoorbeeld geluidsoverlast van iemand zonder vaste woon- of verblijfplaats. De politie maakt dan zelf een inschatting welke incidentcode het meest van toepassing is op de situatie.

Louis van Oort