Er is nog veel werk te verzetten als het gaat om het scheiden van afval door consumenten, vertelt Van den Brule. ,,Er wordt nog veel te weinig afval gescheiden. De overheid wil dat Nederland in 2050 een volledig circulaire economie heeft. Een economie zonder afval dus. In Gorinchem wordt er nu nog 200 kilo afval per Gorcumer per jaar weggegooid; 200 kilo kilo afval per Gorcumer per jaar dat niet wordt hergebruikt." Van den Brule is zich er van bewust dat er dus nog heel veel moet gebeuren voordat van die 200 kilo afval 0 kilo afval is gemaakt. ,,Maar goed, we hebben nog dertig jaar", voegt hij er optimistisch aan toe. 

VERSPILLEN ,,Het is een cultuurverandering. En cultuurverandering kost nu eenmaal tijd. Na de Tweede Wereldoorlog is er een consumptiemaatschappij ontstaan. Een maatschappij waarin het draait om verspilling. Daar willen we nu van af. Niet omdat we het niet leuk vinden om te verspillen, maar vooral omdat we inzien dat het niet verstandig is. Maar dat verander je niet van de een op de andere dag. Het is net als met roken. Als je jarenlang hebt gerookt, kun je ook niet zomaar stoppen. Terwijl je echt wel weet dat het niet gezond is. Zo werkt het ook met afval scheiden. Maar 30 jaar is een realistische termijn om een cultuurverandering voor elkaar te krijgen", aldus de gedreven Van den Brule.

Om die cultuurverandering voor elkaar te krijgen worden consumenten op verschillende manier overtuigd van het nut van afval scheiden. Goede voorlichting is daarbij erg belangrijk, maar ook zaken als intrinsieke motivatie, de prijs van het afval scheiden, het gemak van afval scheiden en tot slot de mate van handhaving spelen een rol. ,,Vroeger was het zo dat de mensen die juist graag hun afval wilden scheiden veel moeite moesten doen om hun spullen weg te brengen. Ze werden niet beloond voor hun goede daad. Dat hebben we nu omgedraaid. Alles wat je niet wil scheiden daar moet je voor gaan lopen", vertelt Van den Brule. 

VERVUILER BETAALT Toch is hij van mening dat het beter kan. ,,Het principe van 'de vervuiler betaalt' is eigenlijk het meest eerlijke. Maar dat principe kennen we hier in Gorinchem nog niet. We betalen met zijn allen even veel voor de verwerking van het afval. Of je nu je best doet of niet, iedereen betaalt even veel. Dat is eigenlijk vreemd. Het is eerlijker als je betaalt voor wat je doet. We betalen tenslotte ook gas en stroom naar verbruik." Het is aan de gemeenten of dat gaat veranderen, maar de kans bestaat dat er ook hier gekozen gaat worden voor het 'de vervuiler betaalt' principe. ,,In andere (omliggende) gemeentes is dat principe succesvol gebleken." 

Het is jammer dat er nog steeds zoveel mensen zijn die het er niet voor over hebben,,We constateren dat er nog steeds veel mensen zijn die zich niet willen inzetten voor duurzaamheid. Ik vind het jammer dat het nodig is mensen te motiveren. Dat is eigenlijk best teleurstellend", voegt Van den Brule er aan toe. Vaak gebruiken mensen als excuus dat het afval toch allemaal op een hoop komt. ,,Dat is wat veel mensen denken, maar dat is echt niet zo. Een gemeentebestuur gaat echt niet zoveel moeite doen om goede faciliteiten aan te bieden om vervolgens al het zorgvuldig gescheiden afval weer op een hoop te gooien. Iets meer vertrouwen in de overheid zou mooi zijn. Hopelijk kunnen we de komende jaren steeds meer mensen over de streep trekken om duurzamer te gaan leven."

MACHTIGSTE PARTIJ ,,Weet je", vervolgt Van den Brule zijn pleidooi. ,,Natuurlijk krijgen we dit alleen voor elkaar als producenten ook meewerken aan een afvalvrije economie." Maar volgens Van den Brule is de consument wel de machtigste partij van allemaal. ,,Als wij het niet meer kopen, wordt het ook niet meer gemaakt door de producent. Als je als consument je gedrag aanpast volgt de producent vanzelf. Je zag het gebeuren bij de biologische bananen in plastic verpakt. Dat wilde de consumenten niet langer. Nu zit er alleen nog maar een plastic wikkel om de tros." 

Om dezelfde reden hekelt Van den Brule de populariteit van winkels zoals Action en Primark. ,,Spullen worden goedkoop geproduceerd en goedkoop verkocht, maar hebben een lagere kwaliteit. Op deze manier creëer je alleen maar weer meer afval. Als iets al van een lage kwaliteit is, wordt het zeker niet beter van hergebruik. Veel kleding van Primark is bijvoorbeeld nauwelijks herbruikbaar. We hergebruiken deze kleding dan wel op de een of andere manier, maar het is veel beter om gewoon kwalitatief goede producten te kopen die langer mee gaan. We zien het liefst dat spullen zo lang mogelijk goed blijven. Uiteindelijk is geen afval creëren een betere oplossing dan afval scheiden." 

door Mirjam de Swart