Femicide: het verhaal dat niet langer genegeerd mag worden
16 april 2026 om 13:56 MaatschappelijkGORINCHEM Wethouder Eva Dansen opent woensdag 15 april de buitententoonstelling Femicide van stichting Open Mind. De reizende expositie vertelt de verhalen van dertien slachtoffers van femicide, gedeeld door nabestaanden. De tentoonstelling is tot en met 6 mei te zien Buiten de Waterpoort in Gorinchem.
De reizende tentoonstelling over femicide brengt een indringend en confronterend onderwerp onder de aandacht dat lange tijd onderbelicht is gebleven, maar diepe sporen nalaat in de samenleving. De expositie toont de verhalen van vrouwen die het uiterste stadium van geweld - de fatale afloop - niet hebben overleefd. Tegelijkertijd maakt zij zichtbaar dat niet alleen deze vrouwen slachtoffer zijn, maar ook hun naasten, die verder leven met een onherstelbaar verlies.
Tijdens de opening werd stilgestaan bij de impact en urgentie van dit thema. Vertegenwoordigers van de organisatie benadrukten de maatschappelijke relevantie van de tentoonstelling. Daarbij werd gewezen op de harde realiteit dat gemiddeld elke acht dagen een vrouw wordt gedood door een (ex-)partner.
Een van de meest indringende bijdragen kwam van Vicky Bergman, die haar persoonlijke ervaring deelde. Zij overleefde een situatie die zich ontwikkelde tot vlak voor de fatale fase. Haar verhaal laat zien hoe geweld zich vaak geleidelijk opbouwt. Zoals zij beschrijft: ,,Het begint bij kleine signalen.” Relaties kunnen in eerste instantie intens en zorgzaam lijken, maar veranderen langzaam van karakter. Controle neemt toe, bijvoorbeeld over kleding, gedrag en sociale contacten.
MANIPULATIE
Manipulatie speelt daarbij een grote rol. Uitspraken als “Je laat me alleen” en “Het is jouw schuld dat ik boos word” illustreren hoe verantwoordelijkheid wordt verschoven naar het slachtoffer. In de loop van de tijd nemen spanning en dreiging toe en worden grenzen steeds verder verlegd. Slachtoffers proberen vaak de situatie te stabiliseren, zeker wanneer er kinderen bij betrokken zijn.
De aanwezigen bij de opening van de expositie - Hunck de Kock
Volgens Bergman is het moment waarop iemand besluit te vertrekken vaak het meest risicovol. “Als jij weggaat, dan…” zijn dreigingen die in deze fase concreter en gevaarlijker worden. Uiteindelijk kan dit leiden tot het maken van plannen met fatale gevolgen.
Bergman wist te ontsnappen en haar leven opnieuw op te bouwen, maar haar verhaal onderstreept dat dit niet voor iedereen mogelijk is. Femicide kan vrouwen van alle leeftijden en achtergronden treffen, ongeacht opleiding of culturele context.
De tentoonstelling benadrukt het belang van bewustwording en het herkennen van signalen. Het bespreekbaar maken van geweld, in een veilige omgeving en zonder oordeel, wordt gezien als een essentiële stap in preventie. Daarbij ligt de nadruk op aandacht en bescherming voor het slachtoffer.
Ook artistieke bijdragen, zoals spoken word, dragen bij aan de impact van de expositie. Zij geven woorden aan ervaringen die vaak moeilijk onder woorden te brengen zijn en nodigen uit tot reflectie.
De centrale boodschap van de tentoonstelling is helder: achter elke statistiek schuilt een mens, een leven en een verhaal. Aandacht, betrokkenheid en actie blijven noodzakelijk om femicide zichtbaar te maken en tegen te gaan.