‘[Froukje] zou dit fantastisch hebben gevonden'

21 april 2026 om 07:09

Op het bankje bij de druppel in een parkje in Sleeuwijk ter nagedachtenis aan Froukje Schuitmaker staan de woorden hoop en verbinding al centraal. Beiden waren belangrijk voor Froukje, maar vormen ook voor moeder Hank 27 jaar later een drijfveer voor de documentaire ‘Onderstroom’. Daarin komen zeven jonge mensen die dichtbij Froukje stonden aan het woord over hoe zij verder leefden na haar heengaan in 1999.

RODE JURK ,,Froukje is zoveel meer dan een dodelijk slachtoffer van het schietincident bij Bacchus in Gorinchem”, zo vertelt Hank Schuitmaker in haar woonkamer, waar gefilterd zonlicht door de ramen valt. Ze schenkt thee en begint direct te vertellen over hoe het plan voor de documentaire ‘Onderstroom’ langzaam vorm kreeg. ,,Ik deed een keer mijn kledingkast open en zag daar opnieuw die rode jurk hangen. Waarom heeft niemand plezier van die rode jurk, zo vroeg ik me ineens af. Misschien kan ik er iemand blij mee maken, bijvoorbeeld kinderen in een AZC of in een achterstandswijk. Ik weet zeker dat Froukje dat ook fantastisch had gevonden.” 

EERBETOON De rode jurk kwam 27 jaar geleden in haar bezit, dochter Froukje had hem gedragen in oktober 1998 bij een toneeluitvoering op het gymnasium. ,,Als je op dat grote toneel mocht staan op school, dan was je wel iemand. Ik was zo trots op haar, de jurk stond haar ook prachtig. Ze straalde helemaal en was toen echt gelukkig.” Op 10 januari 1999 kwam Froukje Schuitmaker om het leven na een schiet incident bij cafe Bacchus in de Kerksteeg in Gorinchem, samen met Marianne Roza. Inge van Boxtel raakte daarbij zwaar gewond, maar overleefde de aanslag. Het brute uitgaansgeweld zorgde voor een schokgolf in Gorinchem en de rest van Nederland. Enkele dagen daarna trok een indrukwekkende, stille tocht met meer dan 25.000 mensen door de vestingstad. ,,Die stille tocht was een eerbetoon aan Froukje.” 

VERBINDING De gedachte om iemand anders blij te maken met de rode jurk die ze 1999 cadeau kreeg van het gymnasium liet haar niet meer los. Op 1 juli 2024 mailde ze naar filmmaker Alexander Moust of hij een plek wist voor de rode jurk van Froukje. Eerder was ze bij de première van ELEGY bij het IFFG en bezocht de publieke première van het AMIR-project tijdens Internationaal Human Rights Filmfestival Movies That Matter (MTM) in Den Haag. Beide filmprojecten zijn van de hand van de filmmakers Alexander Moust en Lucienne Groot. ,,De film ELEGY maakte diepe indruk op mij, het verhaal van die jonge Syrische Ali (14) greep me echt aan. Alexander kwam toen met het idee van een film. Maar ik wilde in een film of documentaire niet dat ons persoonlijke verhaal op de voorgrond stond. Het verhaal van Froukje en haar rode jurk moest een eerbetoon worden voor haar en voor de waarden waar ze voor stond. Waarden zoals compassie, empathie, verbinding, hoop. Dat is een universeel verhaal dat zeker in deze tijd belangrijk is.” 

TERUGKIJKEN Dat ze juist in 2024 iets wilde met de rode jurk, had volgens Hank misschien wel te maken met het verstrijken van 25 jaar na het overlijden van Froukje. Dat schrijft ze zelf ook in de tekst die ze bij het introductiefilmpje schreef over de documentaire, die ze vooral ziet als een nieuw eerbetoon aan haar dochter. ,,We zijn 27 jaar verder in de tijd. Onze kinderen zijn nu zelf ouders geworden en hebben schoolgaande kinderen. Hoe is het ze vergaan in al die jaren? Hoe kijken zij terug op die tijd, en op de verbondenheid die er toen was? Wat is hun visie op dit onderwerp in deze tijd? Met betrokkenen van toen willen we nadenken over wat het betekent in deze tijd: verbondenheid, hoop, saamhorigheid, verzet tegen onrecht. De urgentie om hier mee aan de slag te gaan is groter dan ooit, lijkt het wel. Over deze universele thema’s, verbondenheid en hoop, willen we een film maken die geschikt is voor vertoning, niet alleen in Gorinchem maar in heel Nederland.”

CROWDFUNDING Voor de financiering van de documentaire is nu een crowdfunding gestart. Ook om zo mensen te bereiken die zich er destijds in 1999 en later bij betrokken voelden. De premiere is gepland in oktober in het Sleeuwijks kerkje. Daarna kan de film in andere steden draaien, zoals Breda, Amsterdam, Vlissingen, Rotterdam, Nijmegen, Utrecht, Groningen of Maastricht. De film wordt professioneel opgenomen, gemonteerd en bewerkt, waarbij de betrokkenen op diverse locaties in Nederland worden gefilmd. Bovendien zijn er droneopnames van Gorinchem en de rivier, extra muziek en geluidsopnames van Gorinchem, die in de geluidsmixage verwerkt worden met historisch beeld- en geluidsmateriaal. Afhankelijk van de hoogte van een bijdrage, ontvang je een of meer toegangskaartjes voor de film.

Meer informatie over de film en de crowdfunding op https://www.voordekunst.nl/projecten/21082-onderstroom-documentaire-filmproject-1