Helmsteeg in Gorinchem opnieuw ‘behekst’
15 april 2026 om 10:32 HistorieGORInCHEM Drie jaar geleden maakte Pepijn Braam al eens een fraaie tekening voor de Helmsteeg van de heks Anna Muggen die in 1608 werd gewurgd en verbrand op de brandstapel op de Grote Markt. Sinds kort is in de Helmsteeg opnieuw voorzien van een schildering die herinnert aan de tijd dat in Gorinchem nog heksen leefden.
Samen met de muurschildering van een heksenketel in de Helmsteeg op de hoek met de Hoogstraat herinneren ze zo aan een stukje gruwelijk Gorinchem. Wat weten we eigenlijk van de heks Anna Muggen? In het Regionaal Archief zijn de stukken van haar proces uit het archief van het stadsbestuur bewaard gebleven, tegen haar werden zes aanklachten ingediend op het stadhuis van Gorinchem. ,,Anna Jansdochter genaemt Anna Muggen gevraecht hoelange zij de tooverije gepleecht heeft, zeyt ontrent 13 jaren, woendende in ’t huys ’t Helmsteechsken, zeyt dat den duyvel bij haer quam als een jongman. Zeyt dat den sathan haer beloifde 200 karolusgulden te geven ende dat hij haer 10 stuyver op de handt gaff zonder meer.” (Archief Stadsbestuur 4166, p. 183).
De heksenketel in de Helmsteeg - Agnes de Jong
Wie een wandeling maakt langs alle muurschilderingen in Gorinchem krijgt nog meer uitleg over de heks van de Helmsteeg. ,,Hier staat een ketel te pruttelen. Het is letterlijk een heksenketel. Hoezo dat dan? Ik zal het je vertellen, het waargebeurde verhaal van Anna Muggen. Het is mei 1608. Anna Muggen woont hier in de Helmsteeg. Anna gedraagt zich de laatste tijd wat vreemd. Ze is net haar man verloren in de Tachtigjarige Oorlog. Waarschijnlijk is ze depressief. Maar dat woord bestond toen nog niet. Op die voorjaarsdag krijgt Anna ruzie met een schoenmaker. Ze is het niet eens met de prijs die hij rekent en roept modern vertaald iets van ‘Krijg de…’ De schoenmaker vat dat op als een vloek en stapt naar de rechter. Daar komen wel zes aanklachten van vervloekingen binnen van ‘die gekke vrouw’. Ze bekent. En vertelt erbij dat de duivel haar 200 gulden beloofde voor iedereen die ze vervloekte.
