
‘Kunst uit het cachot’ van schilder Reyer Murman te zien op Fort Vuren
29 april 2026 om 14:00 HistorieVUREN Stichting Kunst en Kultuur West Betuwe opent zaterdag 16 mei op Fort Vuren de tentoonstelling ‘Kunst uit het cachot’ met schilderijen van Reyer Murman. Geboren in 1908 als zoon van Goos Murman, eveneens kunstschilder, woonde en werkte hij het grootste deel van zijn leven in Geldermalsen. Hij overleed in 1981. Hij schilderde honderden rivier- en polderlandschappen rond de Linge, Betuwse dorpen, Woudrichem, Gorinchem en vele andere locaties.
‘Kunst uit het cachot’ verwijst naar de periode na de bevrijding van Nederland in mei 1945. Enkele honderden Duitsers verlieten Fort Vuren, waar zij gedurende de gehele periode van de Tweede Wereldoorlog verbleven. Fort Vuren kreeg een nieuwe bestemming en werd ‘Bewarings- en verblijfskamp Fort bij Vuren’. Een tijdelijke gevangenis voor 500 ‘foute’ Nederlanders. Op 17 mei 1945, nu 81 jaar geleden, werd Ferdinand Haijemaije (geb.23-01-1913) aangesteld tot commandant. Een streng maar rechtvaardig commandant, aldus een ex-gedetineerde.
![]()
Fort Vuren was na de Tweede Wereldoorlog interneringskamp voor ‘foute’ Nederlanders
fort vuren
KULTUURKAMER
Op last van Rijkscommissaris Seyss-Inquart werd, in navolging van de Duitse, de Nederlandse Kultuurkamer (NKK) ingesteld. Beoefenaars van een 6-tal gilden werden verplicht zich als lid aan te melden. Doel was, tijdens WOII controle te hebben op anti-Duitse kunst. Schilderkunst maakte hiervan deel uit. Veel kunstschilders meldden zich aan en mochten daardoor met hun kunst inkomen genereren. Was je geen lid en schilderde toch, dan liep je het risico van een hoge boete of zelfs beslag op al je werk. Kunstschilder Reyer Murman uit Geldermalsen koos ervoor lid te worden. Mede op basis hiervan werd hij na de bevrijding gedetineerd in Fort Vuren en met hem gedetineerden uit diverse beroepsgroepen, zoals meubelmakers, rietvlechters, steenhouwers etc.
PETIT MUSEE
Commandant Haijemaije faciliteerde de gedetineerden, zodat zij hun talenten konden gebruiken tijdens de detentie. Diverse schilderstukken van Reyer Murman en afbeeldingen daarvan, vonden hun weg terug naar de plaats waar zij gemaakt werden, te zien in het ‘Petit Musée’ van Fort Vuren. Dankzij de inzet van de Stichting Kunst en Cultuur West Betuwe werd het mogelijk een beknopte expositie te organiseren met meerdere schilderstukken uit de periode 1945 en daarna.
BIOGRAFIE
Bovendien maakte deze stichting het financieel mogelijk, dat de biografie ‘Goos en Reyer Murman, kunstschilders uit Geldermalsen’, geschreven door Hans Tap, uitgegeven kon worden. Naast vele anderen, werkte ook Fort Vuren hieraan mee, door diverse werken te verzamelen, te fotograferen en op te nemen in de prachtige uitgave, die bij de opening te koop is, of via info@skcwb.nl o.v.v. ISBN/EAN 978-94-90329-81-5 te bestellen.
LIVE MUZIEK
De opening van ‘Kunst in het Cachot’ is zaterdag 16 mei vanaf 13.30 uur. Han van Schaik, voorzitter sKCWB, verzorgt om 13.45 uur het openingswoord. Daarna heet gids/ archivaris Henk Schouten de gasten welkom met het programma ‘Kunst uit het cachot’ met live muziek van Trio Pearlgrey. De openingshandeling van de expositie vindt aansluitend plaats door Mia Haijemaije. Daarna is er gelegenheid de expositie te bezoeken tot eind juni. Openingstijden zijn woensdag t/m zondag 10.00 – 20.00 uur.

















