Expositie ‘Bewonderingswaardig’ in Gorcums Museum ook komende weken nog te zien

GORINCHEM In het Gorcums Museum zijn de schilderijen uit de zeventiende en de negentiende eeuw die kunsthistoricus Bert Biemans met passie verzamelde, nog tot en met Culturele Zondag 12 januari 2025 te zien. Blijkens het gastenboek is er zelfs internationale waardering voor deze tentoonstelling. Van de prachtige catalogus is inmiddels de tweede druk verschenen. Drie voor Gorinchem bijzondere Oude Meesters zijn het waard om nog eens uitgelicht te worden. 

Als hommage aan de in de Boerenstraat in Gorinchem geboren Abraham Bloemaert (1564-1651), de ‘Vader van de Utrechtse School’, is zijn portret op 82-jarige leeftijd het eerste schilderij om even in de schijnwerpers te zetten. Het schilderij laat een vriendelijke, in het zwart geklede oude man zien met om zijn hals een prachtig uitgevoerde kanten molensteenkraag.Dit werk is door zijn zoon Hendrick vervaardigd en was lange tijd onvindbaar totdat het in 2015 op een veiling in Duitsland werd aangeboden.Hendrick Bloemaert is begin zeventiende eeuw in Utrecht geboren als oudstezoon van Abraham Bloemaert, die hem ook tot schilder opleidde. Hendrick heeft het artistieke niveau van zijn vader niet kunnen behalen, maar het portret dat hij van hem maakte is een meesterwerk. Binnen de tentoonstelling is dit het enige schilderij dat niet gerestaureerd is, om te laten zien in welke conditie een werk soms ter veiling wordt aangeboden.

Lees ook

Koninklijke Onderscheiding voor Bert Biemans uit Gorinchem

 

HABBEKRATS

In een artikel van H.F. van Peer uit Oud Gorcum Varia 1964 krijgt Gorinchem er flink van langs: in de negentiende eeuw werd niet alleen het zilverwerk ‘voor een habbekrats’ verkocht, maar rond 1850 verdween via Christie’s in Londen ook ‘dit prachtige schilderij van Jan van Goyen’. Naar verzamelaars in Amerika! Van Amerika kwam het in de vorige eeuw toch weer naar Engeland en werd daar in 2003 in Londen opnieuw ter veiling gebracht, waar vandaan het dankzij Bert Biemans naar Nederland terugkeerde en nu in volle glorie is te bewonderen.Al komt Jan van Goyen (1596-16560 uit Leiden, wel bezocht hij tot circa 1655 veel andere steden, die meestal aan een rivier waren gelegen. Daar maakte hij schetsen en tekeningen als basis voor zijn schilderijen. In 1650 bijvoorbeeld reisde Van Goyen langs de Merwede, de Waal en de Rijn tot aan Kleef, hetgeen prachtige stadsgezichten opleverde, zoals de Gezichten op Dordrecht, Gorinchem, Tiel, Rhenen en Nijmegen.

Lees ook

Gorcums Museum zit op rozen met nieuwe expositie ‘Bewonderingswaardig’

 

LOEVESTEIN

In zijn atelier werkte Van Goyen in een beperkt kleurenpalet met zachte tintenbruin, grijs en groen. Daarnaast bediende hij zich van een snelle schilderwijze:hij voltooide zijn schilderijen met de ‘nat in nat’ olieverftechniek. Op deze manier kon hij in relatief korte tijd een schilderij maken en zijn productie wasdan ook hoog.Op het schilderij zien we links de vestingstad Gorinchem liggen, waar de Grote Toren fier bovenuit steekt. Een ‘wachttoren’ staat helemaal links op de vestingwal afgebeeld. Aan de rechterkant onderscheiden we in de verte Slot Loevestein en de stompe toren van Woudrichem. Het Gezicht op Gorinchem is uniek, omdat Van Goyen meerdere schilderijenmaakte van Dordrecht, Leiden en Rhenen en slechts één stadsgezicht van Gorinchem.

ROMEINS PLEIN

Even over Hendrik Verschuring (en Jacob van der Ulft).Na 1650 werd het werk van de tweede lichting zogenaamde Italianisanten populair. Zij vervaardigden vooral zuidelijke, zonovergoten landschappen en stadsgezichten. De Gorcumer Hendrik Verschuring (1627-1690) verbleef ook enige tijd in Italië. Het schilderij Park met figuren bij een Romeinse villa, straalt in alle opzichten een Italiaanse sfeer uit. Dat geldt ook voor een Capriccio(fantasie) van een Italiaanse Stad van Jacob van der Ulft, te zien in hetauditorium van het Gorcums Museum. Van der Ulft was echter niet in Italië geweest. Hij haalt zijn inspiratie uit prenten in boekwerken van kunstenaars die Italië wel bezocht hebben. Hij en Verschuring werkten in de periode 1660-1680 beiden in Gorinchem, zowel als kunstenaar als in het openbaar bestuur. Opmerkelijk is dat zij in 1664 ieder een schilderij van een Romeins plein of park vervaardigden, waarbij zij hun naam, het jaartal 1664 en Gorcu(m) op een sokkel weergegeven hebben.