Afbeelding
Foto Unsplash

Het Vooronderzoek Evaluatie Wet Kansspelen op afstand

2 februari 2024 om 07:57 Partnercontent

Het is inmiddels bijna drie jaar sinds de Wet Kansspelen op afstand (Wet Koa) op 1 april 2021 in werking is getreden en bijna twee en een half jaar nadat de eerste online casino’s geopend zijn. Deze langverwachte wet die ruim tien jaar in de maak was, maakt het mogelijk dat nu ook in Nederland casino’s online kansspelen legaal aan te bieden. 

Het doel van de Wet Koa is primair om Nederlanders een legale en veilige manier van online gokken te bieden, het zogenaamd ‘kanaliseren naar legaal aanbod’. Om te beoordelen of de wet haar doelen heeft bereikt, wordt in 2024 een evaluatie uitgevoerd door de Kansspelautoriteit. Om een evaluatiekader te ontwikkelen en voorstellen te doen voor een aanpak van de evaluatie, heeft het Ministerie van Justitie en Veiligheid onderzoeksbureau Breuer&Intraval de opdracht gegeven om een vooronderzoek naar deze evaluatie te doen. 

Hieronder volgt een korte samenvatting van de uitkomsten van het vooronderzoek.

Afbakening evaluatie

Zoals bij ieder gedegen onderzoek is de eerste stap het afbakenen van het onderzoeksgebied. De evaluatie die later dit jaar plaats zal vinden, moet inzicht gaan geven in de doeltreffendheid en de effecten van de Wet Koa. Aangezien de concrete doelstellingen van de wet overeenkomen met de taken en primaire verantwoordelijkheden van de Kansspelautoriteit, zullen de zaken die in de evaluatie in ieder geval meegenomen moeten worden de volgende zijn:

  • Het voorkomen van kansspelverslaving
  • Het tegengaan van fraude en overige criminaliteit
  • Het beschermen van consumenten

Daarnaast zijn er door het kabinet toezeggingen gedaan aan de Tweede Kamer over andere onderwerpen die ook in de evaluatie moeten worden meegenomen, ongeacht dat deze, met uitzondering van de behaalde kanalisatiegraad, niet direct een relatie hebben met online kansspelen. Deze onderwerpen zijn onder anderen:

  • De meeropbrengst van de kansspelbelasting
  • De behaalde kanalisatiegraad
  • De verslavingszorg bij speelhallen en de horeca
  • De ontwikkeling in de afdrachten aan de sport

Om de doelstellingen en toezeggingen te kunnen evalueren, zijn een aantal indicatoren opgesteld waarvoor de gegevens dienen te worden aangeleverd door verschillende partijen. Hierbij is het noodzakelijk om vooraf te controleren of de betrokken partijen wel daadwerkelijk over die gegevens beschikken. Voorbeelden van deze indicatoren zijn:

  • Het aantal licenties dat is verleend
  • Het aantal actieve spelers
  • Het aantal problematisch spelende spelers
  • De hoogte van de kansspelbelasting

Om de gegevens te verzamelen die nodig zijn voor de evaluatie, worden verschillende onderzoeksmethoden gebruikt, zowel kwantitatieve als kwalitatieve methoden. De kwantitatieve methoden, zoals vragenlijsten en data-analyse, worden gebruikt om gegevens te verzamelen over de omvang en trends. De kwalitatieve methoden daarentegen, zoals interviews en focusgroepen, worden gebruikt om inzicht te krijgen in de ervaringen en meningen van betrokkenen. 

Risico’s en beperkingen

Bij de evaluatie zijn een aantal risico’s en beperkingen te identificeren. Een belangrijk risico is de bereidheid van de vergunde aanbieders om mee te werken aan de evaluatie, met name op die vlakken waar ze dat niet verplicht zijn. Daarnaast is er onduidelijkheid over de beschikbaarheid van de noodzakelijke gegevens, zelfs bij bijvoorbeeld de toezichthouder, de KSA.

Op basis van de bevindingen van het vooronderzoek wordt een aantal aanbevelingen gedaan voor de aanpak van de evaluatie. Deze aanbevelingen zijn onder meer:

  • De evaluatie moet zich richten op online kansspelen, maar ook aandacht besteden aan de gevolgen voor de landgebonden sector.
  • De evaluatie moet gebruikmaken van een mix van kwantitatieve en kwalitatieve methoden.
  • Er moet rekening worden gehouden met de onduidelijkheid over de beschikbaarheid van gegevens en de bereidheid van de vergunde aanbieders om mee te werken.

Hoe nu verder?

Dit vooronderzoek lijkt onder invloed van de politiek de focus van het echte onderzoek te gaan verleggen van specifiek online kansspelen, naar de kansspelen in het algemeen. Hoewel dit aan de ene kant logisch is wegens de maatschappelijke onrust ten aanzien van met name verslavingsproblematiek en de chaotische situatie rondom het opzetten en invoeren van het reclameverbod, worden er minder relevante aspecten toegevoegd ten koste van belangrijkere zaken zoals bijvoorbeeld.

Hoewel de daadwerkelijk onderzoeksvragen nog geformuleerd moeten gaan worden, is het opmerkelijk dat er niet expliciet gesproken wordt over het gefaalde reclamebeleid, het uitblijven van maatregelen gebaseerd op persoonlijk speelgedrag, de vrijblijvendheid van limieten en het nut of de noodzaak van nationale stortingslimieten zoals die in België gelden.

Men zou toch mogen verwachten dat de focus in eerste instantie op de primaire doelstellingen van de wet, namelijk “het voorkomen van verslaving” en “bescherming van de consumenten” zou liggen?

Het lijkt er op dat de politiek hier weer eens laat zien dat onder de invloed van lobbyisten en brancheorganisaties, idealisme het wint van pragmatisme. Neem bijvoorbeeld vragen over de meeropbrengst van de kansspelbelasting of de afdracht aan sportorganisaties. 

Hoewel meer opbrengsten voor de schatkist of donaties aan sportorganisaties natuurlijk wel het algemeen nut dienen, zijn deze niet absoluut relevant ten aanzien van het beschermen van consumenten of het voorkomen van gokproblematiek. Het is wachten op het eerste debat waarin deze opbrengsten door een opportunistische politicus in een mooie soundbite of oneliner genoemd gaan worden. 

We kunnen op dit moment alleen maar hopen dat er tegen die tijd een nieuwe regering zit, met bewindspersonen die de juiste competenties bezitten op de juiste plaatsen, maar dat geld boven andere zaken gesteld wordt, lijkt weer eens duidelijk te worden. 

Deel dit artikel via:
advertentie
advertentie