‘Jong zijn in vrijheid’ wordt thema 4 en 5 mei viering

GORINCHEM - Met een indrukwekkende generale brachten leerlingen van het Merewade College donderdag gedeelten van het leven van Esther van Vriesland in beeld. Dit 15-jarig Gorcumse meisje, dat in 1942 met haar familie werd vergast in Auschwitz, staat volgend jaar centraal tijdens 4 en 5 mei viering. Gemeente, het 4 en 5 mei comité en het Merewade hebben de handen ineengeslagen. Met het thema: ‘Jong zijn in vrijheid’ gaan zij een inspirerend programma samenstellen, bestemd voor jong en oud.

Gorinchem kende aan het begin van de tweede wereldoorlog ongeveer 100 joodse inwoners. De meesten van hen waren werkzaam in de vlees- of textielhandel. Gorinchem was van oudsher een belangrijke stad met haar markten en economische regio functie. Onder hen de familie van Vriesland die zich halverwege de 19de eeuw in de Arkelstad vestigde.

De textielhandel van grootvader Philip van Vriesland floreerde goed en toen zoon Jacques het bedrijf overnam, liet hij een statig huis met kantoor bouwen op de hoek Kalkhaven en Lombardstraat. Samen met zijn vrouw Sientje Kleinkramer kreeg hij drie kinderen: Sary, Simon en Esther.

Het was Esther die tijdens de bezettingsjaren in vijf schriftjes een dagboek over die tijd bijhield. Daarin verhaalde zij over de alledaagse dingen, zoals de beperkingen die haar en haar familie door de bezetters werden opgelegd. Zo werd zij verplicht haar studie aan de Gorcumse Rijks HBS te stoppen en die voort te zetten op het Joods lyceum in Rotterdam. Het verlies van vrienden en vriendinnen uit die periode, het dragen van een Jodenster en andere beperkingen werden door haar beschreven.

Op 6 september 1942 schrijft zij op de laatste bladzijde van haar vijfde schriftje: ’Laat mij toch in het volgende schrift over de vrede schrijven!!’. Zover kwam het helaas niet voor haar. Op zaterdag 26 september 1942 werd zij samen met haar familie door de Duitse Sicherheitsdienst opgepakt en vanaf het Gorcumse station op transport gezet naar de Hollandse schouwburg in Amsterdam. Vandaar uit wordt de familie via kamp Westerbork naar Auschwitz vervoerd.

Vrijwel direct na aankomst werd zij samen met haar moeder en zus vergast. Haar vader en broer Simon ondergingen een jaar later, in Schoppinitz, hetzelfde lot. Esther van Vriesland zal tijdens de 4 en 5 mei viering volgend jaar centraal staan. Het 4 en 5 mei comité, de gemeente Gorinchem en het Merewade College hebben de handen ineengeslagen.

Met het thema ‘Jong zijn in vrijheid’ wordt een inspirerend programma samengesteld en gaat de speciale aandacht uit naar de jeugd van Gorinchem e.o. Donderdag was de aftrap op het Merewade.

Philip Lommers, voorzitter van de regiegroep, roemde de goede samenwerking tussen gemeente, 4 en 5 mei comité en diverse instellingen en bedrijven. Tijdens deze bijeenkomst werd ook het winnende logo voor de 4 en 5 mei viering 2010 onthuld. Het ontwerp van Gorcumer Johan Smits werd uit de vele inzendingen als beste gekozen. Als het aan de regiegroep ligt, worden er volgend jaar diverse activiteiten georganiseerd.

Een film en monumentenroute, jongeren debatten over vrijheid en een festival met regionale en nationale artiesten staan in het draaiboek. Klapper wordt het optreden van Merewade leerlingen op 4 mei in de Nieuwe Doelen. Daar zal een toneel- annex muziekvoorstelling over het leven van Esther van Vriesland worden opgevoerd. Leerlingen zullen na het voorlezen van telkens een gedeelte van haar dagboek dat op eigen wijze in dans en muziek verwoorden. Donderdag kregen de vele aanwezigen daar al een indrukwekkend voorproefje van.