Biesbosch Museumeiland vernieuwd met meer aandacht voor natuur, waterbeheer en klimaatverandering
22 april 2026 om 13:20 CultuurWERKENDAM Het Biesbosch MuseumEiland heeft twee paviljoens in de vaste tentoonstelling na tien jaar volledig vernieuwd. In de paviljoens worden de verhalen van het heden en de toekomst op een prikkelende manier verteld. Dinsdag werden de paviljoens op feestelijke wijze geopend door Deltacommissaris Co Verdaas. Hij sprak over de unieke delta waar we in wonen, maar ook hoe we bij klimaatverandering in die delta kunnen blijven wonen.
,,Eeuwen terug zijn we met zijn allen in een moeras gaan wonen. Met een onbekend groot aantal stuwen en stuwtjes hebben we het water afgevoerd. Maar als de zeespiegel stijgt kunnen we dat water niet meer bij eb spuien, maar moeten we het steeds vaker oppompen. Ook moeten we door droogte steeds meer rekening houden met funderingsschade en lagere waterstanden. Er volgen nog vele zomers zoals in 2018 en dan extremer; te weinig (drink) water wordt dan het nieuwe normaal. Ik ontmoet geen klimaatontkenners meer, maar wel of je meer of minder moet doen vanwege de klimaatverandering. Funderingsschade is bijvoorbeeld ook een sociaal vraagstuk. Misschien waren we ook even vergeten dat we in een moeras zijn gaan wonen. Als Deltacommisaris zoek ik naar oplossingen, want wat betekent ‘water en bodem sturend’ nu echt? Maar laten we ons vooral bewust zijn van onze geschiedenis, dat we ooit in dat moeras zijn gaan wonen. Daarom is het Biesboschmuseum van cruciaal belang, hier laten ze mensen snappen hoe het werkt. We hebben in Nederland gelukkig de kennis en de financiën om ons voor te bereiden op die klimaatverandering”, zo vertelt de Deltacommissaris bevlogen.
WATERBEHEER
De Biesbosch heeft altijd een sleutelrol gespeeld in waterbeheer en -veiligheid: van overloopgebied vóór de afsluiting van het Haringvliet in 1970 tot recente ingrepen zoals de ontpoldering van de Noordwaard, die de rivieren meer ruimte geven. ,,Op het gebied van klimaat is er in de afgelopen tien jaar veel veranderd,” vertelt museumdirecteur Peter van Beek. ,,Naast de verhoging van de zeespiegelstijging is er is in toenemende mate onvoorspelbaarheid over het klimaat. Nederland krijgt zowel te maken met piekbuien als met droogteperiodes wat beleidsmatig leidt tot uitdagingen om voorbereid te zijn op alle mogelijke scenario’s. In de nieuwe paviljoens willen we dat bezoekers zich laten verwonderen over de schoonheid van de Biesbosch nu én hen laten nadenken over de toekomst van dit unieke gebied en de relatie tussen natuur en beheer.”
NATUUR
In het eerste vernieuwde paviljoen staat de soortenrijkdom, van fiora en fauna, van de Biesbosch centraal. Zeven kenmerkende soorten krijgen een eigen stem en nemen de bezoeker mee in hun leefwereld. Illustraties en een groot tapijt tonen de bijzondere bewoners en landschappen van het zoetwatergetijdengebied. ,,De Biesbosch is een dynamisch gebied dat zich kenmerkt door zoet water in combinatie met het getij. Het maakt het een aantrekkelijk leefgebied voor veel soorten dieren en planten.” aldus Van Beek. ,,Het resultaat is een zintuigprikkelend paviljoen dat bezoekers uitnodigt om de rijkdom van het gebied op een nieuwe manier te ervaren.”
Op de wanden zijn de dieren van de Biesbosch te zien, onder de geluidsdouches hoor je de geluiden uit de natuur
Martine de Wit
TOEKOMST
In het tweede paviljoen stappen de bezoekers in een immersieve beleving, waarin Nationaal Park De Biesbosch als moeder natuur het woord voert en de bezoekers meeneemt in een visueel spektakel. Langs de waterstromen van de Biesbosch en de uitdagingen waar het natuurgebied de afgelopen eeuwen mee te maken heeft gehad. ,,Hier werpen we een blik op de toekomst: wat betekent klimaatverandering en wat kunnen wij als mens doen om het gebied te beschermen? We hopen bezoekers te inspireren om met andere ogen naar klimaatverandering te kijken en de gevolgen voor de natuur te begrijpen”, aldus Van Beek.
WAARHEIDSGETROUW
De nieuwe inrichting is ontworpen door Studio Marco Vermeulen, die ook verantwoordelijk is voor de vaste tentoonstelling uit 2015. Daarmee blijft de eenheid in verhaal, vormgeving en beleving behouden. Voor de inhoudelijke en waarheidsgetrouwe invulling van de paviljoens zijn meerdere contentsessies georganiseerd, waarbij kennispartners hun expertise hebben ingebracht: een extern expertteam bestaande uit Karla Niggebrugge, Paul de Beer en Dirk Sijmons, Studio Marco Vermeulen, Koninklijke Sportvisunie, Staatsbosbeheer, IVN Natuureducatie, Rijkswaterstaat,
Hoogwaterbeschermingsprogramma
De vernieuwing van de paviljoens is mede mogelijk gemaakt dankzij externe financiering: Biesbosch Streekfonds, De Mastboom Brosens Stichting, Het Cultuurfonds, Koninklijke Sportvisunie, Stichting Dioraphte, O&O-fonds Waterbouw, Rijkswaterstaat, Hoogwaterbeschermingsprogramma
