Michel den Uijl, voorzitter Comité 4 en 5 mei Gorinchem: ‘Vrijheid is kwetsbaar’

GORINCHEM Het Comité 4 en 5 mei zet zich in voor verbondenheid, bewustwording en het belang van herdenken. Michel den Uijl, sinds vijf jaar voorzitter van het Comité 4 en 5 mei Gorinchem, benadrukt hoe essentieel het is om daarbij stil te staan. ,,Vrijheid lijkt vanzelfsprekend, maar het is ontzettend kwetsbaar. We moeten ons blijven realiseren hoe kwetsbaar vrede, vrijheid en onze rechtsstaat eigenlijk zijn.”

door Luca van Alfen

Het comité, dat voornamelijk bestaat uit vrijwilligers, organiseert jaarlijks onder andere de herdenking op 4 mei in de Grote Kerk en bij het monument op Buiten de Waterpoort. Daarnaast leveren zij een bijdrage aan andere herdenkingen zoals de Holocaustherdenking en de Oktoberraziaherdenking. ,,Met vrijwilligers werken we vooral aan de organisatie van het herdenken op 4 mei”, legt Den Uijl uit.

Dit jaar staat Gorinchem extra stil bij 80 jaar vrijheid met een uitgebreid programma. ,,Er zijn extra concerten op 2, 3 en 4 mei en ook een filmvertoning bij Oud-Gorcum”, vertelt Den Uijl. Hoewel het comité vooral de herdenkingen verzorgt, viert Gorinchem op 5 mei haar vrijheid uitbundig met een Bevrijdingsfestival Buiten de Waterpoort. ,,Ik vind het fantastisch dat dit lukt. Voor het eerst in misschien wel die 80 jaar zijn zoveel partijen samen om een prachtig festival neer te zetten.”

‘WELKE VERANTWOORDELIJKHEID PAK IK ZELF?’

Persoonlijk betekent 4 en 5 mei veel voor Den Uijl. ,,Ik ben veel met geschiedenis bezig en ken veel verhalen. Voor mij is het belangrijk om mezelf ook telkens weer de vraag te stellen: welke verantwoordelijkheid pak ik zelf? Ik sta elke dag in vrijheid op en zou het misschien elke dag moeten vieren. Maar op 5 mei sta ik er écht bij stil.”

Een bijzonder moment tijdens de herdenking is voor Den Uijl wanneer iemand van Syndion, een organisatie voor mensen met een beperking, een krans legt. “We vergeten vaak dat zij ook slachtoffers waren van de Tweede Wereldoorlog. Het is mooi dat iemand uit die gemeenschap trouw elk jaar dat boeketje legt. Dan voel je echt: we zijn met z’n allen Gorinchem.”

Tijdens de twee minuten stilte denkt Den Uijl ieder jaar aan andere verhalen die hem hebben geraakt. Toch zijn er enkele persoonlijke verhalen die jaarlijks terugkeren. ,,Mijn oma had een verloofde die in Indië vocht en nooit terugkwam. Ik woonde ooit in een huis waar een Joodse familie woonde, die voor een groot deel nooit is teruggekomen; maar twee dochters hebben het overleefd.”

Michel den Uijl hoopt vooral dat mensen meenemen hoe belangrijk de rechtsstaat, vrede en vrijheid zijn. ,,Het is zo weg als je niet oplet. Juist daarom is het goed om stil te staan, al is het in de vorm van een ceremonie.” Hij stelt vervolgens dat simpelweg aanwezig zijn bij de herdenking, al enorm helpt.

Den Uijl hoopt ook dat er zoveel mogelijk mensen naar het bevrijdingsfestival komen. Al wil je maar een halfuurtje; je bent de hele dag door welkom.”