Lezingen en wandeling langs Stolpersteine in Gorinchem

GORINCHEM  In 2025 is het 80 jaar geleden dat Nederland werd bevrijd en de Tweede Wereldoorlog in Nederland officieel voorbij was. In Nederland zijn door het hele jaar heen herdenkingen van verschillende groepen oorlogsslachtoffers. In Gorinchem begint het programma rond tachtig jaar bevrijding al in oktober. In november is de expositie ‘Kind van de oorlog’ te zien.

Zo wordt op 3 oktober de Oktoberrazzia van 3 en 4 oktober 1944 herdacht, Toen werden ongeveer 100 mannen uit Gorcum opgepakt en weggevoerd. Velen van hen stierven in kampen, zoals Amersfoort en Neuengamme. Tachtig jaar later wordt daarbij stilgestaan. Vanaf 19.30 uur is er een korte bijeenkomst, waar alle namen van slachtoffers worden voorgelezen. Daarna is er een kranslegging en een moment stilte bij de herdenkingsplaquette op de Grote Kerk. Zondag 11 oktober wordt de herdenkingstocht ‘Stille tocht van Vrees en Hoop’ gehouden. Op 11 oktober 1944 werd een deel van de Gorcumse slachtoffers van de Oktoberrazzia vanuit Kamp Amersfoort op transport gezet naar Duitsland. Om de slachtoffers van deze en alle andere transporten vanuit Kamp Amersfoort te herdenken lopen Gorcummers dit jaar weer de route die de gevangenen destijds liepen van Kamp Amersfoort naar het station.

JUNIOR OP WIELEN

In de Bibliotheek AanZet is in november de tentoonstelling ‘Kind van de Oorlog’  te zien, deze wordt 4 november geopend door wethouder Fatih Polatli. Na de opening toont hij de vrachtwagen van het verzetsmuseum ‘Junior op wielen’ die tot 25 november voor het Gorcums Museum staat. In de vrachtwagen gaan bezoekers terug naar het jaar 1940: Nederland is bezet door nazi-Duitsland. In vier verschillende huizen gaan ze, met een opdrachtenboekje in de hand, op zoek naar voorwerpen, foto’s, documenten en de daarbij behorende verhalen. Zo ontdekken zij de waargebeurde oorlogsverhalen van de Joodse vluchteling Eva, het Nederlandse NSB-meisje Nelly, Jan met ouders in het verzet en Henk uit een alledaags gezin. 

Lees ook

Tentoonstelling naar aanleiding van 80 jaar bevrijding: Kind van de oorlog

 

TABOE NSB

In deze periode zijn er diverse lezingen in het Gorcums Museum en in de Bibliotheek Aanzet. Op 4 november vanaf 19.30 uur houdt Betty Schols-Meents een lezing in de bibliotheek  Betty werd in 1941 geboren in Amsterdam als dochter van een Joodse vader en een niet-Joodse moeder.Op 7 november geeft Tanja Wolterbeek een lezing in de bibliotheek. Tanja haar vader was een beruchte NSB’er, werkzaam voor de SD en betrokken bij razzia’s en arrestaties in Eindhoven. Na de bevrijding werden Tanja’s ouders opgepakt en geïnterneerd in kamp Vught, terwijl de kinderen ondergebracht werden bij pleegouders. In 1952 volgde een korte gezinshereniging met hun vader die dezelfde jaar overleed. De rol van Tanja’s ouders tijdens de oorlog bleef binnen het gezin een taboe, zelfs na het overlijden van haar vader. 

BOMMENWERPERS

Op 14 november is de lezing van Jac Blommaart in het Gorcums Museum. Jac werd geboren op 25 februari 1933 in Lamswaarde, Zeeland. Als jongste van acht kinderen. Zijn vader was bakker en zijn moeder werkte in een kruidenierszaak. Toen de oorlog uitbrak, was Jac zeven jaar oud. Op 10 mei 1940 wekte zijn vader hem om naar de Duitse vliegtuigen te kijken. Maar de dreiging van de oorlog werd steeds duidelijker: verduistere huizen, zoeklichten, luchtafweergeschut ‘s nacht en Amerikaanse bommenwerpers die overkwamen tijdens het spelen. Jac was getuigen van een bommenwerper die werd neergeschoten en de schepen die op de Schelde onder vuur werden genomen. Maar ook van de hongerkinderen uit Rotterdam en Schiedam die opzoek waren naar eten. Jac zijn oudste broer is opgepakt voor de Arbeitseinsatz en na de bevrijding werden Engelse soldaten ingekwartierd in hun huis.

DACHAU

Hans Suijs geeft 21 november een lezing in het Gorcums Museum. Hans wordt in 1943 geboren in Vlijmen. Zijn vader en tantes zijn actief in het verzet. In 1944 bieden de tantes onderdak aan verzetslieden die een foute politieman hebben neergeschoten. Door verraad komen de Nazi’s dit te weten. Hierdoor werd tante Cis gearresteerd en door verschillende kampen gestuurd, waaronder Haaren, Vught, Ravensbruck en Dachau. In 1944 wordt Zuid-Nederland bevrijd. Hans zijn vader sluit zich aan bij de ordedienst en komt in november 1944 om het leven wanneer de Britse bevrijders hem per ongeluk aanzien voor een Duitse infiltrant.

Lees ook

Eerste Stolpersteine Poetsdag in Gorinchem: Joods monument en Stolpersteine schoongemaakt door leerlingen

 

WANDELING

Op 8 november is de Stolpersteine Poetsdag Kinderen van de basisscholen gaan de Stolpersteine en het Joods monument schoonmaken. Ter herdenking aan de Kristallnacht In Duitsland wordt zondag 10 november een wandeling gemaakt langs veel van de lokale Stolpersteine. Bij een aantal stenen zuilen de bijbehorende verhalen worden verteld. De rondleiding zal verzorgd worden door Michel den Uijl. Maandag 11 november is het Remembrance Day Veteranen komen in een klein comité bijeen Buiten de Waterpoort bij het veteranenmonument.

Onthulling Witte Anjer Perkje Buiten de Wateroort door burgemeester Reini Melissant in bijzijn van Veteranen. - GP-buro