Chanoekia van Esther van Vriesland komt ‘thuis’ in Gorcums Museum

GORINCHEM ‘Misschien valt Polen mee’. Als Cato Winters deze dichtregels wil voorlezen in het Gorcums Museum bij de overhandiging van de chanoekia van de familie Van Vriesland schiet ze vol. Het emotionele moment vormde het sluitstuk van een bijzondere ochtend in het museum. Na ruim tachtig jaar keerden de chanoekia, enkele andere kandelaren en de doofpot terug op Gorcumse bodem. Tijdens de Tweede Wereldoorlog waren de voorwerpen tijdelijk ondergebracht bij de familie De Graaf in Hank. Na de oorlog zouden ze weer opgehaald worden.

Dat moment kwam er nooit, maar dankzij het dagboek van de Joodse Esther van Vriesland (1926-1942) raakte haar korte leven niet in de vergetelheid. Vooral de voorstelling ‘Esther was Joods’ droeg bij aan het levend houden van haar verhaal.  Op basis van het dagboek ontstond het muziekdrama “Esther was Joods” van Theaterproducties Gorinchem.  Mirjam van de Boogaard en Marie Louise O’Herne tekenden voor het script; in hun script namen zij indringende en prachtige liedteksten van Peter Blanker op waarvoor Izak Boom schitterende muziek componeerde. Ook het lied ‘Misschien valt Polen mee’ is onderdeel van de voorstelling.

Lees ook

Esther was Joods: ‘Een verhaal dat nooit vergeten mag worden’

 

BEVRIEND

Op wonderbaarlijke wijze kwam dit voorjaar aan het licht dat de chanoekia en enkele andere voorwerpen bewaard waren gebleven bij de familie De Graaf in Hank, zij waren bevriend met de familie Van Vriesland. Nabestaanden van de familie namen contact met Theaterproducties Gorinchem naar aanleiding van het opvoeren van de voorstelling ‘Esther was Joods’ in de Gertrudiskerk in Geertruidenberg. Eén van de chanoekia’s van de familie Van Vriesland werd gebruikt in de voorstelling, maar kwam vrijdag samen met een andere chanoekia, twee kandelaars en een doofpot na 80 jaar eindelijk weer terug naar Gorinchem.

VERHALEN

Museumdirecteur Lisette Colijn mocht de spullen vrijdag in ontvangst nemen, dat deed ze samen met wethouder Fatih Polatli. En dat zorgde voor een mooi gesprek over levensverhalen die je wilt delen. Levensverhalen die volgens wethouder Polatli vaak pas na vijftig jaar loskomen. Lisette Colijn benadrukte eveneens het belang van de verhalen. ,,De objecten worden opgenomen in onze collectie, dat is een vrij zakelijke transactie. Maar het gaat vooral om het verhaal dat verteld wordt bij zo’n object.. Daarmee komt het verhaal van Esther van Vriesland nog dichterbij." In haar eigen dagboek schreef Esther ook over de chanoekia.  Na het opnemen van de voorwerpen in de museumcollectie is het de bedoeling dat ze in een vitrine in het museum worden getoond. Daar is reeds een permanent tableau te zien van Esther, ook kun je daar luisteren naar het lied ‘Misschien valt Polen mee". 

Lees ook

Theatervoorstelling ‘Esther was Joods’ te zien in Geertruidenberg

 

TACHTIG JAAR

Mirjam van den Boogaard toont na het gesprek de trailer die werd gemaakt van de voorstelling ‘Esther was Joods’, zo is op film vastgelegd dat de kaarsen van de chanoekia worden aangestoken n de voorstelling door Yvonne Bakker van Theaterhuis Gorinchem, ze speelt in de voorstelling de moeder van Esther. Cato Winters speelde daarin de rol van Esther van Vriesland. Daarom wilde ze ook graag de tekst van het lied voorlezen bij de overhandiging. Mirjam van den Boogaard laat ook weten dat ze de theatervoorstelling ‘Esther was Joods’  in 2025 in het kader van tachtig jaar vrijheid dolgraag nog een keer in Gorinchem wil spelen.