Vergeten beelden, herontdekte helden: een onvergetelijke avond over 80 jaar bevrijding

GORINCHEM Wat als vergeten beelden ineens tot leven komen? Dat gebeurde maandagavond in een vol theater Peeriscoop, waar de Historische Vereniging Oud-Gorcum een unieke thema-avond presenteerde in het kader van 80 jaar bevrijding. De sfeer was verwachtingsvol, de inhoud historisch én hartverwarmend.

De avond trapte af met een primeur: een korte videofilm, die tot stand gekomen is door Barry van Baalen en Sören van Rooij. Met unieke en nog nooit eerder vertoonde filmbeelden van de bevrijding van Gorinchem, gemaakt door amateur cineast Leendert van Bergeijk in 1945. Slechts negen minuten lang, maar met een ongekende zeggingskracht. de beelden toonden juichende kinderen in een optocht, mensen in groten getale op straat en vele wapperende vlaggen. Tevens vertoonden de beelden een Canadese generaal op het bordes van het oude stadhuis voor een grote euforische menigte op de Grote Markt – tot voor kort een onbekende figuur in het lokale bevrijdingsverhaal.

V.l.n.r. Kees Jan van Bergeijk, Barry van Baalen, Chris van Cleef met dochter Maaike, Sören van Rooij - Historische vereniging Oud-Gorcum

Dankzij vasthoudend onderzoek van het Regionaal Archief en met trots gepresenteerd door Michel den Uijl, voorzitter van het 4 en 5 mei comité Gorinchem, kreeg deze onbekende eindelijk een naam: generaal William Cameron Murphy. ,,Het is bijzonder dat we na al die jaren niet alleen beelden, maar ook een gezicht en een naam hebben van degene die onze stad haar vrijheid teruggaf”, vertelt Den Uijl enigszins geëmotioneerd.

Naast de beelden werd het publiek geraakt door fragmenten uit een brief van Jan van Cleef aan zijn moeder, waarin hij de bevrijding op ontroerende wijze beschreef en die in de film waren verwerkt. Daarna volgde de korte film Biesbosch onder Vuur, een indrukwekkende ode aan de Liniecrossers, helden die in de laatste oorlogsjaren levens redden tussen bezet en bevrijd gebied.

Michel den Uijl, voorzitter van het 4 en 5 mei comité Gorinchem, verzorgde de inleiding - Historische vereniging Oud Gorcum

De avond bracht verleden en heden bij elkaar. Barry van Baalen kijkt terug op een geslaagde avond ,,Het voelde alsof we samen de geschiedenis opnieuw beleefden. Fijn dat Chris van Cleef, zoon van briefschrijver Jan van Cleef, en Kees Jan van Bergeijk, kleinzoon van amateurcineast, Leendert van Bergeijk vandaag erbij konden zijn. Wij zijn hen erg dankbaar dat zij het beeldmateriaal en de brief beschikbaar hebben gesteld. Dat er tevens nog een ooggetuige uit die tijd in de zaal aanwezig was, maakte deze avond nog bijzonderder.”

En goed nieuws: de beelden zullen binnenkort te zien zijn op het YouTube-kanaal van de Historische Vereniging Oud-Gorcum. Een mooie en uitgelezen kans om de geschiedenis te herbeleven.