Wie waren deze gevangenen of bewakers op Fort Vuren?

GORINCHEM Henk Schouten, gids en archivaris van Fort Vuren, is nog steeds op zoek naar de identiteit van vier portretten van de Betuwse schilder R.C. Murman. Het gaat om vier mensen die na de Tweede Wereldoorlog in het bewaringskamp op Fort Vuren verbleven, het is niet duidelijk of het om gevangenen of bewakers gaat. 

Onder kampcommandant Ferdinand Haijemaije (1913-2009) zaten zo’n vijfhonderd gedetineerden (’foute’ Nederlanders) in voorarrest en in afwachting van hun berechting. Kampcommandant Haijemaije was van 17 mei tot 15 november 1945 verantwoordelijk voor deze gevangenen, daarna werd hij elders ingezet. M.A. Broekmans, die hij nog kende van de KMA in Breda, werd zijn opvolger als kampcommandant. Haijemaije beschikte over een geweldig organisatietalent. Hij liet de gevangenen registreren met hun burgerberoep en faciliteerde diverse ruimtes in het Fort, waar de gedetineerden aan de slag konden. Meubelmakers zorgden voor de inrichting van het commandantverblijf, de bakkers werkten in de kampbakkerij, de metselaars repareerden de schoorsteen van een steenfabriek. En verder werden schoen- en kleermakers, kappers en rietvlechters aan het werk gezet. Producten werden verkocht en dat zorgde voor budget, dat van overheidswege nog niet was geregeld.  

Een verslaggever van de Tielsche Courant kreeg in de zomer van 1945 een persoonlijke rondleiding van de commandant, en deed verslag in zijn artikel dat 18 augustus 1945 werd gepubliceerd. Onder bewaking werd door de gevangenen tevens gewerkt bij boeren en ook dat zorgde voor de nodige inkomsten. Meerdere gedetineerde kunstschilders en tekenaars beschikten over een eigen atelier op Fort Vuren. Op last van Rijkscommissaris Seys-Inquart werd tijdens WOII de Kulturkamer ingesteld. Op straffe van zware boetes moesten kunstenaars verplicht lid worden, na de oorlog werd hen dit zwaar aangerekend en volgde detentie.

In het bewaringskamp maakten de kunstschilders onder andere portretten van personeel en medegevangenen. Tijdens de rondleidingen van gids Henk Schouten kwam deze informatie boven water. De meeste schilderijen zijn gemaakt door Reijer Catharinus Murman (1908-1981). uit de nalatenschap van weduwe Haijemaije kwamen vier portretjes van deze schilder in bezit van Henk Schouten. Hij is nu op zoek naar de identiteit van deze vier mensen. Mogelijk zijn het bewakers of gevangenen van het bewaringskamp. Tips die bij kunnen dragen aan de identificatie van de vier mannen zijn welkom bij Henk Schouten via h.schouten45@kpnplanet.nl of 06-24587966.