Vrijwilligers maken Gorinchem - Jan Hamstra is buurtbemiddelaar bij ELKWelzijn: ‘We zijn niet bedreigend, want onafhankelijk en onpartijdig’

GORINCHEM ,,Het is een aparte tak van sport, met voetangels en klemmen en veel belevenissen”, schetst hij zijn vrijwilligerswerk in een notendop. Om er vol positiviteit aan toe te voegen: ,,Dat de weg hobbels heeft is niet zo erg, als we maar ergens uitkomen.” Zelfstandig ondernemer Jan Hamstra (70) is buurtbemiddelaar in zijn eigen stad, met af en toe een uitstapje naar de Alblasserwaard. 

door Levien Vermeer

ELKWelzijn krijgt een individueel verzoek over problemen met overlast, of een melding via de woningcorporaties of de politie. De Welzijnsorganisatie mailt die binnengekomen aanvragen rond in de poule vrijwilligers, die daar als koppel op kunnen reageren, legt Jan de werkwijze uit. ,,Je neemt dus een casus aan, al naar gelang je tijd hebt, maar als het een bekende betreft, doe ik het natuurlijk niet. We gaan altijd met z’n tweeën op pad. Als de één dreigt vast te lopen, kan de ander het overnemen. En later kunnen we de situatie gezamenlijk evalueren.”

Ze staan ook weleens onverwachts bij iemand op de stoep. ,,Ja, dat kan soms rauw op het dak vallen, maar we komen gelukkig vrijwel altijd binnen. We zijn ook niet bedreigend, de boodschap dat we onafhankelijk zijn en onpartijdig, helpt.”

BELANGEN AANVOELEN

Zijn vrouw Wilma zei: dát is wat voor jou, toen ze een berichtje in de krant las over buurtbemiddeling. Jan reageert: ,,Ik denk wel dat het iets is dat bij mij past. In mijn schooltijd ben ik altijd klassenvertegenwoordiger geweest, in dienst was ik vertrouwenspersoon. Je moet met beider belang rekening houdend iets proberen recht te zetten, dat voel ik goed aan en daar houd ik van.”

Alle buurtbemiddelaars hebben dat wel een beetje in zich, volgens Jan. ,,Dat is een gave, zo zie ik dat.” Wilma vult aan: ,,Jan heeft ooit eens met echtparen gesproken die niet meer verder wilden met elkaar, maar na zijn coaching hebben ze toch voor elkaar gekozen en zijn tot op de dag van vandaag samen gebleven. Dat was voor mij een levend voorbeeld van zijn capaciteit op dat vlak.”

Jan lacht: ,,Vaak merkt een ander beter waar je goed in bent, terwijl je het zelf niet eens in de gaten hebt. Maar daar heb ik toen de waarde wel van ingezien. Ik zoek onbevooroordeeld naar anderen te luisteren en in een conflict onpartijdig te blijven.”

GELIJKWAARDIG BEHANDELEN

Jans sociale en communicatieve vaardigheden zijn tijdens een uitgebreide cursus als voorbereiding op de buurtbemiddeling getest, vertelt hij. ,,Die cursus bestaat uit theorie en training in gesprekstechniek met acteurs, daar kun je echt wat mee. Levenservaring is een pré, maar de cursus zet daar een leuk stempeltje bij.”

Hoe komt de bemiddeling tot stand? ,,We gaan eerst afzonderlijk met beide buren in gesprek over het probleem. We halen alles uit de kast om mensen te motiveren, zeker als er kinderen in het spel zijn, want hoe mooi zou het voor hen zijn als het goed komt!”, zegt Jan, zelf vader van vier en opa van zes. ,,In de voorgesprekken hoor je alles, zoals ‘ik kan hem wel vermoorden’, dan zijn de mensen eerlijk hoor.” Wanneer beide partijen daartoe bereid zijn, volgt er een bemiddelingsgesprek op een neutrale locatie. ,,We maken zo nodig duidelijk: wij zijn geen rijdende rechter en wij dragen geen oplossing aan, maar activeren jullie om daar zelf aan te werken. Wij laten onze eigen mening thuis, leiden het gesprek en doseren de spreektijd.”

De onafhankelijkheid van de buurtbemiddelaars versterkt vertrouwen, volgens Jan. ,,De mensen mogen erop rekenen dat we ze gelijkwaardig behandelen.” Maar oude patronen zijn hardnekkig. ,,Alles moet wel boven water komen”, zegt hij beslist. ,,De mensen krijgen bouwstenen om met elkaar te praten en verder te gaan, maar je weet niet altijd hoe een oplossing uitwerkt, en of de communicatie verbetert.”

LOSLATEN EN VERZOENING

Jan is realistisch: ,,Wij zeggen al gauw dat het kan, maar als men zelf niet wil houdt het op.” Het gebeurt soms ook dat het bemiddelingsgesprek niet doorgaat omdat de aangever zich terugtrekt, vertelt hij. ,,En toch groeten de buren elkaar weer, want alleen het feit dat we geweest zijn, heeft al iets in gang gezet.”

Het is geen langdurig proces: ,,Een paar maanden later bellen we beide partijen nog eens op, en daarmee wordt het traject afgesloten.” Van de situaties waarin bemiddeld wordt, eindigt zestig procent redelijk bevredigend. 

Jan komt vooral in, zoals hij dat noemt, ‘de smeltkroes van normale wijken’. ,,Daar wonen meer mensen met rugzakjes dan gemiddeld, en discriminatie speelt een rol. Dat was voor mij best een schokkende ontdekking; dat mensen weigeren met hun buren te praten omdat ze een andere kleur hebben.” 

Maar als buren weer tot loslating van hun grieven en verzoening komen, elkaar een hand geven, terwijl ze eerder diametraal tegenover elkaar stonden; ja, dat geeft hem een enorme voldoening. ,,Dan breng je een stukje leven in iets dat doodgelopen is.”

 Wat is zijn fundament in het leven? ,,Mijn levensprincipes komen uit de wijsheid van de Bijbel. Ik geloof dat ik een schepsel ben met een doel in het leven, en dat doel krijgt vorm in het avontuur dat ik met Jezus ben aangegaan.”

www.elkwelzijn.nl | www.problemenmetjeburen.nl 

Doe iets voor een ander! Doe iets voor de stad!
Reageer op een van de hulpvragen op SamenGorinchem (https://samengorinchem.nl/vrijwilligers)

Dit artikel kwam tot stand i.s.m. Vrijwilligerssteunpunt Gorinchem