Ingezonden: Passend onderwijs? Nee hoor, passend bureaucratie

Om 07.30 uur gaat de bel. Voor de deur staat de taxichauffeur. “Goedemorgen.” 

“Eh... volgens mij zijn jullie een dag te vroeg.” 

Hij kijkt op zijn planning. Ik kijk op de kalender. Nee hoor. Wij hebben gewoon gelijk. Mijn kinderen gaan naar een ontwikkelplek in Limburg. Wij wonen in Gorinchem. Dat betekent dat de zomervakantie daar een week eerder begint dan hier in regio Midden. Geen geheim. Geen verrassing. Dat is ieder jaar zo. 

“Ik geef het wel even door”, zegt de chauffeur vriendelijk. Voor de zekerheid bel ik later zelf ook nog. En dan komt het. De fout blijkt namelijk... van mij te zijn. Niet omdat ik de vakantieplanning niet had ingestuurd, te laat was of het mutatieformulier vergeten was (allemaal toptijd gedaan). Nee. Ik had op ‘Beantwoorden’ gedrukt. Volgens de medewerker had ik een compleet nieuwe e-mail moeten sturen. Omdat ik had gereageerd in de bestaande mail, was de wijziging ergens blijven hangen.

Ik moest het echt even laten bezinken. Blijkbaar is één verkeerde klik tegenwoordig voldoende om een kind op de verkeerde dag op te halen. En dat terwijl de planning gewoon was ontvangen. En bevestigd en akkoord bevonden. De kinderen in de angst dat ze niet naar school mocht ik de volgende ochtend bovendien netjes wachten tot acht uur voordat ik überhaupt iemand kon bereiken. Om half negen was er eindelijk iemand op kantoor die er iets mee kon. Om kwart voor negen kwam de reactie. Een summier excuus. Geen “Wat vervelend.” Geen “We gaan kijken hoe we dit oplossen.” Geen “Dat had natuurlijk niet mogen gebeuren.” Alleen de mededeling dat het mis was gegaan. 

En eerlijk? Dit verhaal is eigenlijk helemaal niet bijzonder. Dit gebeurt namelijk vaker. Vrijwel iedere keer als vakanties tussen regio Midden en Zuid verschillen, lijkt er ergens iets mis te gaan. Dan ontbreekt ineens een vinkje aan hun kant, blijkt een formulier nét anders ingevuld te moeten worden, of wordt een regel anders uitgelegd. Het bijzondere is dat niemand dat vooraf laat weten. Pas als de taxi niet komt. Pas als ouders bellen. Pas als kinderen staan te wachten. 

Mijn kinderen hebben jarenlang gezocht naar een plek waar ze zich veilig voelen. Uiteindelijk vonden we die in Limburg. Niet omdat wij zo graag dagelijks honderden kilometers laten rijden, maar omdat scholen dichter bij huis simpelweg niet konden bieden wat zij nodig hadden. Die taxi is dus geen luxe. Die taxi zorgt ervoor dat mijn kinderen naar school kunnen. Dat ik kan werken. Dat ons gezin enigszins normaal kan functioneren. Na ruim zeven jaar worstelen met beschikkingen, formulieren, uitzonderingen en regels merk ik dat iedere nieuwe fout steeds meer binnenkomt. Niet eens omdat die ene taxirit zo’n ramp is. Maar omdat het nooit ophoudt. Altijd is er weer een formulier. Een beschikking. Een systeem. Een procedure. En opvallend vaak lijken ouders degene te zijn die de gevolgen mogen oplossen. 

Wat ik misschien nog wel het moeilijkst vind, is dat er nauwelijks ruimte lijkt te zijn voor gezond verstand. Ik heb de gemeente zelfs aangeboden het vervoer zelf te regelen. Voor ongeveer de helft van de huidige kosten. Mijn kinderen reizen met hun moeder, ik kan weer gedeeltelijk werken en de gemeente bespaart gemeenschapsgeld. Een win-win, zou je denken. Blijkbaar niet. Want regels zijn regels. En dus blijven we doen wat aantoonbaar duurder, ingewikkelder en foutgevoeliger is. 

Er wordt vaak gezegd dat het gezin centraal staat. Mijn ervaring is helaas anders. Het systeem staat centraal. En soms lijkt dat systeem zo star, dat een klik op ‘Beantwoorden’ belangrijker wordt dan een kind dat gewoon naar school wil. Misschien is het tijd om daar eens eerlijk naar te kijken. Niet met nóg een formulier. Maar met een kop koffie. Met ouders. Want passend onderwijs zou uiteindelijk niet moeten draaien om Excel-bestanden, procedures of Outlook. Het zou moeten draaien om kinderen.

Pauline Hurkmans