Gevolgen mogelijke stemfraude in Gorinchem nog niet te overzien; nieuwe verkiezingen is zeer zwaar middel

GORINCHEM Al voor de gemeenteraadsverkiezingen bereikten burgemeester Reinie Melissant al signalen over het ronselen van stemmen. Om die reden was er zelfs tot tweemaal toe overleg met de fractievoorzitters om toelichting te geven op het ronselen en strafbaarstelling door aanscherping van de wet, ook reikte ze een hand-out over de nieuwe wet. Na het breder bekend worden van de mogelijke stemfraude kreeg burgemeester Reinie Melissant dinsdag nog een signaal van een tweede stembureau waar mogelijk sprake was van ongeregeldheden rond het stemmen met volmachten.

Die ongeregeldheden van stemmen met volmachten waren ook op de verkiezingsdag al gesignaleerd. Zo kreeg de burgemeester maandag voorafgaand aan de verkiezingen een signaal over het ronselen. Maar zonder ‘namen en rugnummers’ kon de burgemeester daar niets mee, zo liet ze weten. Toen ze de signalen op de verkiezingsdag opnieuw kreeg is via de projectleider verkiezingen contact geweest met alle voorzitters van de stembureau’s om alert te zijn op stemmen met volmachten. In het proces verbaal van het stembureau in de Rozenobel is daar een aantekening van gemaakt. In dat stembureau was een opvallend hoog aantal stemmen uitgebracht met volmachten, evenals bij Centraal Punt en de Anne Frankschool.

CENTRAAL STEMBUREAU

De gevolgen voor de verdenkingen op stemfraude zijn voor de gemeente Gorinchem nog moeilijk te overzien; donderdag moet het Centraal stembureau de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen vaststellen. De burgemeester heeft al sinds 18 maart contact met de Kiesraad hierover. Nog niet duidelijk is of de uitslag wel officieel vastgesteld kan worden. Het onderzoek van politie en OM is in elk geval donderdag zeker nog niet afgerond. Burgemeester Melissant is zelf voorzitter van het stembureau, daarnaast zijn twee ambtenaren lid van het Centraal stembureau. 

Aantekeningen op proces verbaal Rozenobel - Procesverbaal stembureau Rozenobel

FORMATIE

Dinsdagavond was het in de raadzaal op het stadhuis aanmerkelijk drukker dan normaal. Zowel zittende raadsleden als nieuw gekozen raadsleden luisterden ademloos naar de uitleg van de burgemeester over het vermoeden van stemfraude. De politieke partijen waren pas dinsdagmorgen officieel ingeseind door de burgemeester en uitgenodigd voor de uitleg op het stadhuis. Een eerdere afspraak die de burgemeester had met Pierre Schefferlie van Democraten Gorinchem over de voortgang van de formatie besprekingen had ze gecanceld om te voorkomen dat andere raadsleden een informatie achterstand zouden hebben.

TRANSPARANT

,,De signalen over het ronselen kwamen ook uit de samenleving. Mensen kwamen aan de deur, mensen zijn gebeld en voelden zich onder druk gezet. Al die signalen heb ik serieus genomen en daarna heb ik contact gehad met het OM en de politie over het vermoeden van stemfraude”, zo laat de burgemeester de gemeenteraad weten. Alle formulieren zijn overgebracht naar het OM. Het is onbekend hoe lang het onderzoek gaat duren, maar de burgemeester wil vooral dat alles transparant en eerlijk verloopt, zodat sprake is van een betrouwbare uitslag. In Gorinchem werden in totaal 15.656 gestemd, daarvan werden 2.033 stemmen via een volmacht uitgebracht, dat is dertien procent van het totale aantal stemmen. 

Lees ook

(UPDATE) Onderzoek naar vermoedens stemfraude gemeenteraadsverkiezingen Gorinchem

 

NIEUWE VERKIEZINGEN

Daarna schetst de burgemeester de gevolgen, zowel strafrechterlijk, maatschappelijk, politiek en voor het kiesrecht. Zo doet de burgemeester in de raadzaal een dringend beroep op iedereen om in het belang van de democratie mogelijke signalen van ronselen alsnog te melden, dat kan zowel via bijvoorbeeld Meld Misdaad Anoniem als via de burgemeester. De politieke gevolgen liggen vooral bij de gemeenteraad zelf. Zij moeten een oordeel vellen over de geldigheid van de verkiezingen en kan in het uiterste geval besluiten tot nieuwe verkiezingen. ,,Dat is een zeldzaam en zwaar instrument, de uitslag van nieuwe verkiezingen kan niet hetzelfde zijn als de huidige uitslag”, aldus de burgemeester. Omdat de uitkomsten van het onderzoek van politie en OM vrijwel zeker niet voor 31 maart bekend zijn, kan dat mogelijk leiden tot een onterecht besluit van de gemeenteraad.

Totaal aantal stemmen per partij - Gemeente Gorinchem

LOPEND VUURTJE

Ze wees de gemeenteraad ook nog eens nadrukkelijk over de impact van het vermoeden van de stemfraude. ,,De uitkomsten zijn ongewis. We hebben allemaal hart voor Gorinchem, laten we elkaar respectvol blijven benaderen en samen het goede doen voor Gorinchem.” Volgens de burgemeester ging het nieuws over de mogelijke stemfraude als een lopend vuurtje door Gorinchem. ,,Inwoners zijn boos, bezorgd. Dit doet echt iets met ons allemaal. Laten we vooral breed kijken, er gaan nu al veel verhalen rond en wat is waarheid? Laten we vooral vertrouwen op het OM en de politie. Houd het hoofd koel en het hart warm.”

KIESRAAD

Na de uitleg van de burgemeester volgde vragen van de raadsleden. Over het aantal signalen en de gevolgen voor de formatie bijvoorbeeld. En een dringende oproep aan de Kiesraad om de gemeenteraad bij te staan voor advies. Ook de burgemeester zelf had de voorbije dagen intensief contact met zowel de voorzitter als de directeur van de Kiesraad. Ze benadrukte nog maar eens hoe zeldzaam een onderzoek naar stemfraude in Nederland is.  ,,Laten we niet oordelen. Kalmte kan ons redden, we doen dit stap voor stap”, zo sloot de burgemeester de bijeenkomst af.