College wil geen lokale voorrangsregeling voor nieuwbouwwoningen in Gorinchem
10 december 2025 om 15:42 WonenGORINCHEM Voorrang geven aan inwoners van Gorinchem bij de aankoop van nieuwbouwwoningen is juridisch niet mogelijk. Dat schrijft het college aan de raad naar aanleiding van de motie ‘een duurzame Gorinchemse wooncarrière’ die ze op 17 juli aannam. Daarin hield de gemeenteraad een pleidooi voor een lokale voorrangsregeling.
Sinds 1 januari 2024 biedt de Huisvestingswet 2014 nieuwe mogelijkheden voor woonruimteverdeling via een Huisvestingsverordening, waaronder voorrang van inwoners op betaalbare nieuwbouw koopwoningen. Het doel van de wetswijziging is om woningzoekenden die grote moeite hebben met het vinden van een koopwoning meer mogelijkheden te geven. Dit past bij het primaire doel van de wet: het zorgen voor een rechtvaardige en evenwichtige verdeling van woonruimten, zodat iedereen de mogelijkheid krijgt om een betaalbare woonruimte te vinden. Toch is schaarste geen vrijbrief om die voorrangsregeling in te zetten. Het uitgangspunt van de Huisvestingswet is en blijft het recht op vrije vestiging. Alleen onder strikte voorwaarden kan bij de verkoop van nieuwbouwwoningen voorrang worden gegeven aan de eigen inwoners.
Hoewel er in Nederland en binnen de provincie Zuid-Holland een tekort aan woningen is, moet een gemeenteraad die het invoeren van lokale voorrang overweegt schaarste en verdringing van eigen Inwoners aantonen. Actuele data over schaarste en verdringing in Gorinchem is terug te vinden in diverse rapporten zoals Actualisatle kerncijfers opkoopbescherming van Companen (31 juli 2023). het woningmarktonderzoek door RIGO (2024) en het startersonderzoek door STEC (2025). Volgens RIGO is er veel vraag naar betaalbare koopwoningen (40%) en heeft Gorinchem naar verhouding veel woningen in het betaalbare segment. Uit het woningmarktonderzoek blijkt dat is sprake van een positief migratiesaldo. In 2024 verhuisden meer mensen naar Gorinchem toe (1974) dan er weggaan (1854). De nieuwe inwoners waren met name afkomstig uit de regio (bron: CBS).
Volgens STEC Is in het betaalbare segment echter geen sprake van verdringing van eigen inwoners door mensen die vanuit andere gemeenten komen. Nieuwbouwwoningen worden in 53% van de gevallen betrokken door inwoners uit Gorinchem. STEC concludeert van ook dat het inzetten van voorrang aan eigen inwoners juridisch op basis van dit percentage niet houdbaar is, omdat meer dan vijftig procent al lokaal wordt toegewezen. Deze cijfers tonen niet aan dat eigen inwoners die een betaalbare nieuwbouwwoning willen kopen worden verdrongen door kopers die van buiten de gemeente komen. Het college raadt het invoeren van lokale voorrang dan ook af omdat het juridisch niet haalbaar is, zelfs niet als pilot.
