Wat staat daar nou?! Yopper

Na Boomer, Gen Z, Millennial en zelfs die ondefinieerbare groep tussen cassettebandjes en TikTok dacht ik dat we wel klaar waren met het bedenken van generatielabels. Tot ik deze week iets nieuws hoorde: Yopper.

Mijn eerste gedachte: een hippe koffietent in Amsterdam. Of een nieuwe yogastijl waarbij je tijdens de zonnegroet ook squats doet. Maar nee. Een Yopper is iemand die vóór z’n vijftigste de diagnose Parkinson krijgt.

En dan staat alles stil.

Daar sta je dan. Net je carrière op de rails, kinderen net (of bijna) op de middelbare school, je denkt eindelijk te snappen hoe een belastingaangifte werkt: komt “meneer” Parkinson de boel overhoop gooien: Je bent ineens een Yopper.

Geen label van succes, geen generatie met Spotify-playlists, avocado op toast, tripjes naar Ibiza en mindfulnessapps. Geen podcasts over persoonlijke groei, hippe havercappu’s of manifesteren tot je een ons weegt. Maar een stempel die alles op z’n kop zet. Eén woord van de neuroloog en pats, daar gaat je toekomstvisie. Niet meer: waar zie jij jezelf over vijf jaar?, maar: hoe zorg ik dat ik morgen nog normaal uit bed kom?

Want Parkinson is geen aandoening die op je bucketlist staat op je dertigste of veertigste. En het is zeker geen ziekte die rekening houdt met je hypotheek, je werk, je vakantieplannen of je kinderen die hebben besloten om de puberteit met hart en ziel te doorleven. Parkinson komt. En blijft.

Gelukkig is er zoiets als het Parkinson Café voor Yoppers. Geen hippekoffietent dus met havercappu’s en gratis WiFi, maar een plek waar Yoppers elkaar treffen. Een plek voor lotgenoten dus. Daar wordt gepraat, gelachen, gehuild en gedeeld. Niet over de nieuwste Netflix-serie, maar over zaken als: ‘Wat zeg ik tegen m’n baas?’ of ‘Hoe doe je dat, leven met een lijf dat je niet meer vertrouwt?’

Want ja, de werkvloer houdt niet ineens op met draaien omdat jouw zenuwstelsel dat wel doet. En dan kom je terecht in de wereld van formulieren, protocollen en gesprekken met mensen die vooral denken in termen als ‘arbeidsproductiviteit’ en ‘duurzame inzetbaarheid’. Succes ermee.

Maar laten we wel wezen: het feit dat dit label bestaat, dat deze bijeenkomsten er zijn, dat erover gesproken wordt, dat moet. Want jong zijn en de diagnose Parkinson krijgen is confronterend, pijnlijk, ingewikkeld en vooral: eenzaam. En taal, hoe wrang soms ook, helpt om het bespreekbaar te maken.

Dus ja, zet die Yopper maar op het lijstje bij Boomer en Millennial. Niet omdat het hip is, maar omdat het echt is. Omdat het mensen zijn. En omdat het ontzettend belangrijk is dat we ze horen.

Mirjam de Swart