Wat staat daar nou?! Cultuurstrijd

De komst van een Cultuurhuis. Het is hét gespreksonderwerp in de Gorcumse raad en op social media. Een prachtig plan, zegt de één. Een bedreiging voor bestaande cultuur, zegt de ander. En midden in dat debat staat theater Peeriscoop. Al 27 jaar een zelfstandig theater, zonder structurele steun, maar wél met een stevige dosis passie en inzet. 

Tijdens de eerste raadsbijeenkomsten over het nieuwe cultuurbeleid leek het vooral te gaan om één ding: kritiek. Interim-directeur Johan Boonekamp van Peeriscoop benadrukte keer op keer dat hij niet tegen het Cultuurhuis is. Toch kwam zijn boodschap bij veel raadsleden over als… nou ja, laten we zeggen: pittig. Raadslid Anselm Krol (CU/SGP) vroeg zelfs waarom Boonekamp na twee gezellige werkbezoeken nu met “gestrekt been” in de discussie sprong. 

Boonekamp heeft een punt: Peeriscoop draait al decennia zelfstandig, terwijl anderen structurele steun krijgen. Hij wijst op een ongelijk speelveld en op de Wet Markt en Overheid. En vergeet niet: veertig procent van hun medewerkers komt uit speciale doelgroepen. Helemaal zonder steun? Nee hoor, in 2025 en 2026 krijgt Peeriscoop elk jaar 60.000 euro subsidie. Maar dat is peanuts vergeleken met de miljoenen die straks in het Cultuurhuis verdwijnen. 

En daar wringt het. Want wat wordt het Cultuurhuis eigenlijk? Een theater? Een broedplaats? Een oefenruimte? Een plek voor jonge makers? Allemaal mooie woorden, maar de financiële cijfers? Die blijven voorlopig in de “black box”, zoals CDA’er Janneke van Oversteeg het noemde. Raadsleden van D66, PvdA en Democraten Gorinchem vroegen zich hardop af: ,,Wat als het misgaat?” Een terechte vraag, want de exploitatie van De Nieuwe Doelen ging eerder ook niet vlekkeloos. 

Op Facebook vliegen de meningen intussen over en weer. De één ziet kansen voor samenwerking, de ander vreest verdringing. Want als het Cultuurhuis straks een zaal krijgt die net zo groot is als Peeriscoop, dan hebben we twee podia met dezelfde programmering. En vergeet niet: Gorinchem heeft al een derde podium: theater ’t Pand, een vestzaktheater. Hoeveel zalen heeft een stad eigenlijk nodig voordat het publiek versnipperd raakt? 

Misschien is het tijd om de toon te veranderen. Niet: wie wint? Maar: hoe versterken we elkaar? Horizontaal programmeren, samenwerken, creatief denken. Want cultuur is geen wedstrijd. Het is een samenspel. En eerlijk: Gorinchem wordt er niet rijker van als we miljoenen investeren in een nieuw podium terwijl een ander podium langzaam verdwijnt. 

Mirjam de Swart