Gastles gevangenis bij het Gilde Vakcollege Techniek

GORINCHEM Klas 3GB1 van Gilde Vakcollege Techniek in Gorinchem wordt in de lessen maatschappijkunde onderwezen over justitie. Waar een eerdere gastles als onderwerp ‘rechtspraak’ had, gingen de leerlingen op dinsdag 28 maart verder in op wat er gebeurt ná de rechtspraak. De klas ontving Legs Boelen, kunstenaar en voormalig medewerker van de penitentiaire inrichting in Vught. 

‘Wat doet jouw vader?’ werd Legs’ dochter gevraagd. ,,Die zit in de gevangenis”, vertelde zij. Met deze anekdote opent kunstenaar Legs Boelen zijn gastles op het Gilde. Samen met de leerlingen spreekt hij over hoe je in een gevangenis terechtkomt. ,,Ik heb 37 jaar in de gevangenis gezeten”, vertelt hij, ,,nou ja, gezeten… ik heb er gewerkt.” Een lichte vlaag van opluchting gaat door het lokaal heen, want dat er een bepaald mysterie en bepaalde spanning rond het begrip ‘gevangenis’ hangt, is duidelijk en wordt nog eens gevoed door het rustige, maar markante voorkomen van Legs. De klas hangt aan zijn lippen, het onderwerp spreekt duidelijk aan.

VEEL VORMEN VAN STRAF

Legs werkte in de gevangenis in Vught, bij de leerlingen welbekend. ,,Er zijn veel vormen van straf. Als je op school iets doet wat je niet mag, krijg je ook al een vorm van straf. De gevangenis heeft als opdracht een humane straf uit te voeren”, legt hij uit, waarna hij vertelt over de dagindeling in een gevangenis; zaken als werkplaatsen, opleidingen en sport passeren de revue. 

Indringend vertelt hij over hoe gevangenen het maar met elkaar te stellen hebben. Legs doceerde CKV-vakken. Gevangenen kregen in zijn lessen de mogelijkheid om wekelijks aan de slag te gaan met hun handen; iets maken, net als de leerlingen op het Gilde doen. Hij legt uit dat opsluiting vaak zorgt dat mensen gaan tekenen, schrijven of andere dingen gaan maken. Hij schetst hoe zijn lessen eruit zagen en hoe hij gevangenen uitdaagde om aan de slag te gaan. ,,Zet iemand vast en hij wordt creatief”, vat hij samen.

Na een kleine twintig minuten durft de eerste leerling een vraag te stellen. ,,Hoe bent u eigenlijk aan dit werk begonnen?”, vraagt hij. Legs vertelt hoe hij gevraagd werd om eerst een paar avondjes in de week kunstonderwijs te geven, waarna dat uitbouwde naarmate ook de gevangenis in Vught uitbouwde. ,,Ik had de kunstacademie gedaan en ik ben erin gerold. Ik vond het leuk, ik vond het boeiend.” 

‘BENT U WEL EENS BEDREIGD?’

Waarom mensen in de gevangenis belanden, is nog wel een vraag voor de leerlingen. Ook dreiging komt ter sprake: ,,Bent u wel eens bedreigd?” Legs bevestigt dit: ,,Een gevangenis is een veilige plek. De vraag is ook waar je veiliger bent, op een school of in een gevangenis. Als er in de gevangenis iets gebeurt, staan er meteen een heleboel mensen om je heen om je te helpen. Ik droeg een soort pieper en daarmee kon ik direct mensen oproepen.” Dat wakkert de verbeelding van de leerlingen aan, ook ontsnappingen, moord, gevechten en geweren komen ter sprake. Legs neemt de leerlingen mee aan de hand van anekdotes uit zijn lange loopbaan. Gewapend met zijn ukulele sluit hij de les af met een liedje.

Gevangenen kunnen met weinig iets kunnen maken en dat is ook precies wat de leerlingen mochten gaan doen; een kunstwerkje maken van een klein stukje zeep. Deze les vond plaats in het kader van maatschappijkunde en CKV, op initiatief van docent Marleen van Drunen. De bijzondere gastlessen die zij arrangeert voor haar leerlingen zijn memorabel en vallen enorm in de smaak bij de leerlingen.