Organisatie roept Gorcumers op die niet weten wat ze moeten stemmen blanco te stemmen

GORINCHEM In Gorinchem krijgen inwoners 29 april opnieuw de kans om naar de stembus te gaan. Na de onrust over de verkiezingsuitslag is dat voor velen een belangrijk moment. Maar volgens initiatiefnemers van Blancostem.nl speelt er nog iets anders: een groep kiezers die buiten beeld dreigt te blijven, namelijk de niet-stemmers. ,,Het probleem is niet dat mensen niet willen stemmen, maar dat ze niet meer weten hoe ze zich kunnen uitspreken”, zegt mede-initiatiefneemster Ellen Steijvers. Volgens haar gaat het om mensen die zich niet herkennen in het huidige politieke aanbod. ,,We spreken veel inwoners die zeggen: ‘Ik weet niet meer waarop ik moet stemmen’ of ‘Het maakt toch geen verschil’. Dan blijven ze thuis.”

Wat volgens Blancostem.nl weinig bekend is, is dat kiezers ook blanco kunnen stemmen. Dat betekent dat iemand wel naar het stembureau gaat, maar geen vakje rood kleurt. ,,Veel mensen denken dat dat ongeldig is, of dat hun stem naar de grootste partij gaat. Dat klopt niet”, zegt Steijvers. ,,Blanco stemmen is een manier om te laten zien: ik ben er wel, maar het moet anders.”

De Kiesraad erkent dat er verwarring bestaat over deze stemoptie en dat het aantal blanco stemmen groeit. Toch ziet de organisatie geen aanleiding om hier extra aandacht aan te besteden of hierover in gesprek te gaan. 

POLARISATIE ZICHTBAAR

Volgens Blancostem.nl is de spanning rond de verkiezingen ook zichtbaar op sociale media. Daar valt op dat inwoners zich steeds scherper uitlaten. ,,We zien dat mensen aangeven dat ze niet meer gaan stemmen, maar ook dat politici worden weggezet als ‘fraudeurs’. Dat laat zien hoe groot de frustratie en het wantrouwen zijn.” Juist in die situatie kan de blanco stem volgens haar een rol spelen. ,,Blanco stemmen kan helpen om die polarisatie te doorbreken. Het is een manier om wél mee te doen, zonder mee te gaan in het wantrouwen of de afkeer.”

GROEIENDE GROEP

Volgens Blancostem.nl gaat het probleem verder dan alleen blanco stemmen. Het raakt aan een bredere groep niet-stemmers. ,,Niet-stemmers zijn geen onverschillige mensen”, zegt Steijvers. ,,Het zijn vooral mensen die zich niet gehoord voelen. Maar doordat ze thuisblijven, blijven ze ook onzichtbaar.” De blanco stem kan volgens haar ook worden gezien als een signaal. ,,Het is eigenlijk een soort barometer van de democratie. Je ziet hoeveel mensen zich niet vertegenwoordigd voelen, maar wél betrokken zijn.”

Dat is volgens haar juist in een stad als Gorinchem relevant. ,,Juist nu, met nieuwe verkiezingen, wil je dat iedereen die wil stemmen, dat ook kan doen op een manier die bij hen past.”

OPROEP 

Daarom doet Blancostem.nl een oproep aan Gorcumers om toch naar het stembureau te gaan. ,,Blijf niet thuis”, zegt Steijvers. ,,Stem op een partij, of stem blanco. Maar laat zien dat je er bent.”

Volgens haar kan dat ook een belangrijk signaal zijn. ,,Een democratie werkt pas echt als ook twijfel en onvrede zichtbaar mogen zijn.” Of de nieuwe verkiezingen in Gorinchem leiden tot meer betrokkenheid, moet nog blijken. Maar volgens Steijvers ligt daar wel een kans. ,,Misschien is dit juist het moment waarop mensen zich weer laten zien.”

GORINCHEM ALS SIGNAAL VOOR NEDERLAND

Volgens Blancostem.nl gaat het vraagstuk verder dan één gemeente. Wat nu zichtbaar wordt in Gorinchem speelt op meer plekken in Nederland. ,,Gorinchem laat zien wat er onder de oppervlakte al langer speelt”, zegt Steijvers. ,,Een groeiende groep mensen wil wel meedoen, maar weet niet meer hoe. Als we dat hier serieus nemen, kan dat ook landelijk het gesprek openen over vernieuwing van de democratie.”