Wat staat daar nou?! Zondebok

Laten we vooropstellen dat het altijd aan asielzoekers ligt.

Dit lijkt inmiddels een ongeschreven regel als het gaat om discussies op social media: Elk probleem, hoe groot of klein ook, wordt veroorzaakt door asielzoekers. Krapte op de arbeidsmarkt: asielzoekers. Krapte op de arbeidsmarkt? Asielzoekers. Woningnood? Asielzoekers. Criminaliteit? Juist ja, asielzoekers. En ja, zelfs bij het al dan niet falende afvalsysteem van Waardlanden zijn er mensen die naar de asielzoeker wijzen als oorzaak.

,,Den Haag laat ons nu ook alles duurder betalen omdat er zoveel asielzoekers komen of zijn.”

Schrijft Hennie op Facebook. Blijkbaar lucht het op om een minderheid als schuldige aan te wijzen. Sommigen, zoals Hennie, weten zelfs twee schuldigen aan te wijzen: naast de asielzoeker is ook Den Haag een makkelijke zondebok. Wijzen naar een ander is veel makkelijker dan in de spiegel kijken en zien hoeveel we zelf bijdragen aan de problemen. Uiteindelijk gaat het niet om asielzoekers of Den Haag, maar om hoe wij omgaan met ons afval, met onze verantwoordelijkheid.

Mensen klagen het hardst als ze in hun eigen portemonnee geraakt worden. Dat ze met een beetje moeite (én discipline) zelf bepalen hoe vaak ze die milieupas gebruiken, ontkent een deel van de Gorcumse social mediagebruikers zoals altijd weer vakkundig. En dan duikt er dus algauw een derde zondebok op in de discussie: de gemeente. 

,,Iedereen flikkert hun zooi op straat. En er zijn geen mensen van de gemeente genoeg die het opruimen.” 

Dit soort reacties doen me altijd denken aan een stel pubers dat betrapt wordt door hun ouders. In plaats van verantwoordelijkheid te nemen, wijzen ze naar elkaar: ,,Hij begon, ik deed niks!” Of:‘,,Het was zijn idee, ik zei nog dat we het niet moesten doen!” Ze missen (nog) het besef dat blijven wijzen naar een ander niets oplost. En dat is precies wat we zien op sociale media: een eindeloze zoektocht naar schuldigen, terwijl niemand bereid lijkt om in de spiegel te kijken.

Betekent dit dat ik het afvalsysteem verdedig? Absoluut niet. Het afvalsysteem is verre van perfect, en er zijn zeker verbeteringen mogelijk. Maar de oplossing ligt niet in het aanwijzen van zondebokken. De kern van het probleem is dat we allemaal onze verantwoordelijkheid moeten nemen. 

In plaats van te klagen over Den Haag, de gemeente of asielzoekers, moeten we ons afvragen: wat kan ík doen om het probleem te verminderen? Misschien wordt het daardoor niet direct opgelost, maar het zou de discussie in ieder geval een stuk constructiever maken. 

En wie weet, misschien maakt het social media zelfs een beetje gezelliger.

Mirjam de Swart